Podatek u źródła to zryczałtowany podatek dochodowy pobierany przez płatników przy wypłacie należności z określonych tytułów (przykładowo odsetki, licencje, dywidendy czy usługi niematerialne). Ceny transferowe to ceny stosowane w transakcjach realizowanych między podmiotami powiązanymi. Ceny te powinny być ustalane na warunkach ,,rynkowych”, czyli takich jakie ustaliłyby między sobą niezależne niepowiązane ze sobą podmioty. Podatek celny to zaś opłata nakładana przez państwo przy imporcie towarów na terytorium Polski.

Te trzy obszary łączą się w praktyce międzynarodowego obrotu gospodarczego w sytuacji, gdy towary, usługi lub środki finansowe przekraczają granice państw. Wszystkie trzy obszary są przedmiotem kontroli skarbowej i celnej.

Podatek u źródła a ceny transferowe

Przepisy ustawy o CIT nakładają na płatnika obowiązek dochowania należytej staranności przy dokonywaniu weryfikacji przesłanek do zastosowania zwolnienia, preferencyjnej stawki lub niepobrania podatku u źródła (art. 26 ust. 1 ustawy o CIT). W przypadku transakcji pasywnych dotyczących m.in. odsetek i należności licencyjnych realizowanych pomiędzy podmiotami powiązanymi konieczne jest ponadto wykazanie, że warunki transakcji są rynkowe, ponieważ zwolnienie lub obniżoną stawkę można zastosować tylko do kwoty należności określonej bez uwzględniania warunków wynikających z powiązań (art. 21 ust. 7 Ustawy o CIT). Zatem transfery pieniężne dokonywane w wysokościach nadrynkowych wymagają kalkulacji podatku w stawce podstawowej (20%).

W przypadku transakcji, które wymagają weryfikacji rynkowego poziomu wynagrodzenia, podmioty mogą tego dokonać sporządzając analizę porównawczą. Jednocześnie analizę taką podmioty powiązane mogą wykorzystać w sytuacji, gdy realizowane transakcje kontrolowane będą podlegały pod reżim cen transferowych (vide przekroczenie progu 2 000 000 PLN  lub 10 000 000 PLN).

Ceny transferowe a cło

Jak wynika z art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny: ,,zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana”.

Zgodnie z przytoczonym przepisem wartość transakcyjna jest stosowana pod warunkiem spełnienia enumeratywnie wskazanych warunków. Jednym z nich jest brak powiązań pomiędzy sprzedającym lub kupującym lub brak wpływu istnienia powiązań na cenę. W związku z powyższym przyjęta cena transakcyjna może zostać zakwestionowana z uwagi na istnienie powiązania pomiędzy sprzedającym i kupującym. Z tego względu istotne jest ustalenie ceny odpowiadającej warunkom, na jakich doszłoby do zawarcia transakcji między podmiotami niepowiązanymi. Jeżeli ceny transferowe odbiegają od cen rynkowych, może to wpłynąć na podstawę opodatkowania cłem, co może wzbudzić zainteresowanie organów celnych i podatkowych.

Także w tym przypadku sporządzona analiza porównawcza dla celów ustalania wartości celnej może zostać wykorzystana przez podmioty powiązane realizujące transakcje wewnątrzgrupowe (vide przekroczenie progu 2 000 000 PLN lub 10 000 000 PLN).

Cło a podatek u źródła

Cło dotyczy opodatkowania wartości towarów importowanych z terytorium państwa trzeciego na terytorium Polski, natomiast podatek u źródła dotyczy płatności transgranicznych poza terytorium Polski (usługi niematerialne, odsetki, należności licencyjne, dywidendy). Pomimo, że oba te podatki nie są od siebie formalnie zależne, mogą występować w ramach jednej transakcji i wpływać na łączną wysokość obciążeń celno-podatkowych podmiotów. Podmioty zawierające transakcje międzynarodowe powinny ocenić, czy dana płatność podlega podatkowi u źródła oraz ustalić także ewentualną wysokość opłaty celnej. Odpowiednie planowanie podatkowe może wymagać uwzględnienia jednocześnie przepisów celnych oraz przepisów dotyczących podatku u źródła.

Konkluzje

Pomimo, że podatek u źródła, przepisy celne i regulacje z zakresu cen transferowych mają różne cele i opierają się na odmiennych zasadach, mogą dotyczyć tych samych transakcji.

Trzy rodzaje obowiązków, trzy różne reżimy łączy jeden wspólny element w postaci analizy porównawczej. Warto zatem a priori ustalać obowiązek sporządzania analizy porównawczej, aby w jednym dokumencie, przyjęte kryteria porównywalności czyniły zadość zarówno normom prawnym w podatku u źródła, opłatach celnych jak i cenach transferowych.

Autor: Magdalena Świątkiewicz – Senior Tax Consultant