Wraz ze złożeniem formularza TPR za 2024 rok, podatnicy zobowiązani do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych muszą złożyć także oświadczenie o rynkowości cen. Choć może się wydawać, że to „tylko” zaznaczenie pola w formularzu, w rzeczywistości niesie ono za sobą poważne konsekwencje prawne i podatkowe. Czy to tylko formalność? A może realne ryzyko?
Co zawiera oświadczenie?
Podatnik oświadcza (zgodnie z art. 11t ust. 2 pkt 7 ustawy o CIT, Dz.U.2025.278 t.j.), że:
- Sporządził lokalną dokumentację cen transferowych zgodnie ze stanem rzeczywistym.
- Ceny transferowe w transakcjach objętych dokumentacją zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane – czyli na warunkach rynkowych.
Od 2022 roku oświadczenie o rynkowości cen jest integralną częścią formularza TPR, co oznacza, że jego złożenie następuje automatycznie przy podpisaniu TPR przez kierownika jednostki lub profesjonalnego pełnomocnika (np. doradcę podatkowego).
Dlaczego to nie tylko formalność?
- Odpowiedzialność osobista
Zgodnie z art. 56 Kodeksu karnego skarbowego, osoba podpisująca TPR ponosi odpowiedzialność za złożenie nieprawdziwego oświadczenia.
- Ryzyko kontroli
Oświadczenie jest jednym z elementów, które Krajowa Administracja Skarbowa wykorzystuje do typowania podmiotów do kontroli. Jeśli dane w TPR są niespójne z dokumentacją lub wskaźniki odbiegają od rynkowych, może to skutkować wszczęciem czynności sprawdzających a niejednokrotnie kontroli celno-skarbowej.
- Brak możliwości złożenia przez pełnomocnika
Oświadczenie musi być podpisane przez kierownika jednostki lub profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego, radcę prawnego, adwokata, biegłego rewidenta). To oznacza, że osoba podpisująca musi mieć pełną świadomość treści oświadczenia, pod którym się podpisuje i konsekwencji.
Kiedy ryzyko jest największe?
- Transakcje bez wynagrodzenia – np. nieodpłatne poręczenia, świadczenia usług bez faktury (art. 11t ust. 2b ustawy o CIT).
- Jeśli pierwotne ceny były nierynkowe, doszacowanie przychodu na koniec roku nie sprawia, że transakcja może być udokumentowana i zaraportowana jako rynkowa – kluczowe są warunki, na jakich transakcja została pierwotnie zawarta, a nie późniejsze korekty rozliczeń podatkowych.
- Brak analizy porównawczej – jeśli dokumentacja nie zawiera benchmarku lub jest on słabej jakości.
- Rozbieżności między TPR a Local File – np. inne wartości transakcji, inne metody weryfikacji.
Oświadczenie o rynkowości cen w TPR to deklaracja o zgodności transakcji kontrolowanej z zasadą ceny rynkowej. Warto potraktować je z należytą starannością, bo to właśnie ono może zadecydować o tym, czy Twoja firma znajdzie się na celowniku organów podatkowych.
