Transakcje finansowe grupy kapitałowej

Ogólny opis sposobu finansowania działalności grupy kapitałowej

Grupy kapitałowe często wykorzystują różnorodne mechanizmy finansowe, takie jak pożyczki wewnątrzgrupowe, cash-pooling czy hedging, które wspierają efektywne zarządzanie finansami. Dodatkowo stosowane są rozwiązania takie jak poręczenia, instrumenty pochodne, faktoring, ubezpieczenia grupowe czy leasing. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie efektu synergii, co pozwala na lepsze wykorzystanie środków finansowych, realizację projektów, czy wzmocnienie pozycji na rynkach finansowych.

Nie zawsze jednak grupa dysponuje wystarczającym kapitałem własnym, aby sfinansować wszystkie swoje działania. W takich przypadkach konieczne jest pozyskanie środków z zewnątrz m.in. kredyty bankowe, pożyczki, venture capital, leasing czy faktoring. W dokumentacji grupowej powinny znaleźć się szczegółowe informacje o istotnych umowach finansowych zawartych z podmiotami niepowiązanymi. Zewnętrzne finansowanie może przyjmować zarówno formę kapitału własnego (np. emisja akcji, pomoc publiczna), jak i obcego.

Wskazanie podmiotów pełniących funkcje w zakresie centralnego finansowania w ramach grupy kapitałowej

W dokumentacji grupowej należy określić podmioty odpowiedzialne za centralne zarządzanie finansami w ramach grupy kapitałowej, uwzględniając ich siedziby oraz miejsca sprawowania faktycznego zarządu. Do ich zadań mogą należeć m.in. opracowywanie strategii pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania, zarządzanie płynnością finansową wewnątrz grupy oraz utrzymywanie relacji z bankami, inwestorami czy agencjami ratingowymi.

Podmioty te mogą pełnić funkcje rutynowe lub nierutynowe, przy czym te drugie często wnoszą wartość dodaną i przejmują ryzyka związane z transakcjami finansowymi. Struktura finansowania w grupie kapitałowej może być zdecentralizowana, częściowo scentralizowana (z wykorzystaniem gwarancji od podmiotów powiązanych) lub całkowicie scentralizowana. Model scentralizowany zapewnia największą efektywność i synergię dla podmiotów powiązanych.

Scentralizowane finansowanie w grupie kapitałowej

Zdecentralizowane finansowanie w grupie kapitałowej

Polityka cen transferowych dla finansowania wewnątrzgrupowego

Ogólny opis polityki cen transferowych w zakresie finansowania pomiędzy podmiotami powiązanymi

W dokumentacji grupowej dotyczącej finansowania grupy kapitałowej należy uwzględnić politykę cen transferowych dla transakcji finansowych między podmiotami powiązanymi. Jest to kluczowy element, ponieważ finansowanie wewnątrzgrupowe przynosi szereg korzyści, takich jak:

• redukcja kosztów finansowania poprzez minimalizację opłat i prowizji na rzecz zewnętrznych podmiotów, np. banków,
• szybka dostępność środków dzięki znajomości sytuacji finansowej podmiotów w grupie,
• efektywne wykorzystanie środków – nadwyżki finansowe w jednym podmiocie mogą być przekazywane tam, gdzie są potrzebne, np. poprzez pożyczki czy cash-pooling,
• zmniejszenie ryzyka w porównaniu z finansowaniem zewnętrznym.

Polityka cen transferowych dla finansowania powinna uwzględniać specyfikę transakcji wewnątrzgrupowych i obejmować następujące elementy:

• Warunki umowne transakcji finansowej, takie jak wartość transakcji, metoda kalkulacji i wysokość ceny transferowej, zabezpieczenia, okres zwrotu oraz prawa i obowiązki stron.
• Analiza funkcjonalna, uwzględniająca funkcje pełnione przez strony, ryzyka ponoszone przez nie oraz zaangażowane aktywa.
• Cechy instrumentów finansowych, w tym parametry transakcji i porównywalne warunki w podobnych transakcjach rynkowych.
• Warunki ekonomiczne, takie jak sytuacja makroekonomiczna, poziom stóp procentowych, zmienność kursów walutowych oraz wpływ szczególnych okoliczności rynkowych, np. kryzysu.
• Strategie biznesowe stron uczestniczących w finansowaniu

Informacje finansowe i podatkowe grupy kapitałowej

Roczne skonsolidowane sprawozdanie grupy kapitałowej

Do dokumentacji grupowej cen transferowych należy dołączyć roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej za dany rok obrotowy. Sporządzenie tego sprawozdania jest obowiązkiem jednostki dominującej, wynikającym z przepisów krajowych. Obejmuje ono dane finansowe jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych, bez względu na ich lokalizację, zestawione tak, jakby cała grupa kapitałowa była jedną jednostką.

Zgodnie z Ustawą o rachunkowości skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera:

• skonsolidowany bilans,
• skonsolidowany rachunek zysków i strat,
• skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych,
• skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym,
• informacje dodatkowe, obejmujące wprowadzenie do sprawozdania oraz szczegółowe objaśnienia.

Kluczowe informacje podatkowe w dokumentacji cen transferowych

Ostatni element dokumentacji to wykaz informacji podatkowych dotyczących podmiotów powiązanych, obejmujący:

• Jednostronne porozumienia cenowe: decyzje dotyczące transakcji kontrolowanych na warunkach rynkowych.
• Porozumienia inwestycyjne: umowy z ministrem finansów o skutkach podatkowych inwestycji w Polsce.
• Porozumienia podatkowe: ustalenia z Szefem KAS, np. w sprawie cen transferowych.
• Międzynarodowe decyzje podatkowe: interpretacje dotyczące cen transferowych i dochodów między państwami.

W przypadku pojawienia się pytań lub wątpliwości, serdecznie zapraszamy do kontaktu.

Autor: Marta Kiryczuk (w: „Ceny transferowe. Praktyczny przewodnik. 10 skutecznych kroków raportowania transakcji z podmiotami powiązanymi”, red. nauk. Jarosław F. Mika, Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2024)