Zgodnie z zasadą ceny rynkowej (arm’s length principle) wynagrodzenie za usługi wewnątrzgrupowe powinno zostać ustalone w takiej wysokości, jakby transakcja odbywała się pomiędzy podmiotami niepowiązanymi. Podmiot powinien wykazać, że stosowana metoda i wysokość opłaty odpowiada wartości rynkowej.

Najczęściej stosowane metody kalkulacji wynagrodzenia dla transakcji usługowych to metoda koszt plus, metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej oraz metoda marży transakcyjnej netto – rzadziej metoda podziału zysku (profit split).

Metoda koszt plus

Metoda koszt plus polega na ustaleniu ceny sprzedaży w transakcji z podmiotem powiązanym na poziomie sumy bazy kosztowej i narzutu zysku, porównywalnych do wartości ustalanych pomiędzy podmiotami niepowiązanymi, z uwzględnieniem pełnionych przez podmiot funkcji, angażowanych aktywów i ponoszonego ryzyka. Rodzaje transakcji, dla których metoda koszt plus może być stosowana to transakcje, w których podmiot powiązany sprzedaje dobra lub usługi do podmiotu (-ów) powiązanych wytworzone przez siebie lub zakupione od innych podmiotów. Przedmiotem porównania w metodzie koszt plus jest narzut zysku na porównywalnej bazie kosztowej. Są to koszty bezpośrednie i pośrednie związane z wytworzeniem we własnym zakresie lub nabyciem przedmiotu transakcji kontrolowanej (w bazie kosztowej mogą zostać uwzględnione również koszty ogólnego zarządu, jeżeli są związane z transakcją kontrolowaną).

Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej (PCN)

Metoda PCN polega na porównaniu ceny przedmiotu transakcji ustalonej w transakcjach między podmiotami powiązanymi z ceną stosowaną w porównywalnych transakcjach przez podmioty niepowiązane. Porównywana cena może odnosić się do  wynagrodzenia wyrażonego jako procent od przychodów lub wartości oprocentowania w transakcjach finansowych. Jest to najbardziej bezpośrednia metoda weryfikacji cen transferowych – dla jej zastosowania kluczowy jest wysoki stopień porównywalności porównywanych transakcji.

Metoda marży transakcyjnej netto (TNMM)

Metoda marży transakcyjnej netto polega na określeniu wskaźnika finansowego, odzwierciedlającego relację marży zysku netto, jaką uzyskuje badany podmiot w transakcji kontrolowanej, do odpowiedniej bazy.  Bazę, do której można odnieść marżę zysku netto, stanowią: przychody, koszty, aktywa albo elementy kosztów, przychodów, aktywów.

W ramach porównywania zewnętrznego metodą marży transakcyjnej netto możliwe jest porównanie rentowności na badanej transakcji z rentownością na porównywalnej transakcji zawieranej przez podmioty niepowiązane bądź rentownością całego podmiotu niepowiązanego, którego zakres działalności odpowiada badanej transakcji.  Zastosowanie metody marży transakcyjnej netto wymaga wskazania strony badanej – powinien być to podmiot, który posiada mniej złożony profil funkcjonalny.

Metoda podziału zysków (profit split)

Polega na określeniu łącznych zysków, jakie w związku z daną transakcją (transakcjami) osiągnęły podmioty powiązane, oraz podziału tych zysków między te podmioty w takiej proporcji, w jakiej dokonałyby tego podziału podmioty niezależne ze szczególnym uwzględnieniem pełnionych przez strony transakcji kontrolowanej (kontrolowanych) funkcji, ponoszonych ryzyka i angażowanych aktywów.

Metoda podziału zysku to najrzadziej stosowana metoda – jak wynika z danych MF na dzień 30 czerwca 2021 r. posłużono się nią w 488 transakcjach, co stanowiło poniżej 1% ogólnej liczby zaraportowanych transakcji.

Autor: Magdalena Świątkiewicz – Senior Tax Consultant

Zobacz także

Warto zweryfikować, czy grupa spełnia wskazane kryteria – obowiązek dotyczy nie tylko dużych korporacji, ale również średnich grup kapitałowych z...
W analizie porównawczej dwa pojęcia mają kluczowe znaczenie: strona badana oraz przedział międzykwartylowy. Choć oba są „technicznymi” elementami analizy porównawczej,...
W analizie porównawczej dwa pojęcia mają kluczowe znaczenie: strona badana oraz przedział międzykwartylowy. Choć oba są „technicznymi” elementami analizy porównawczej,...
Informacje finansowe obejmujące rentowność podmiotu (nie tylko w zakresie transakcji kontrolowanych), wyrażane są w informacji TPR za pomocą odpowiednich wskaźników...