Zasady opodatkowania podatkiem minimalnym znajdują się w art. 24ca ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych („Ustawa”).

Zamierzeniem ustawodawcy przy wprowadzeniu minimalnego podatku dochodowego było ograniczenie przypadków, w których podatnicy rokrocznie wykazują straty lub bardzo niski dochód z podstawowej działalności operacyjnej. W normalnych warunkach rynkowych taki podmiot nie powinien być w stanie funkcjonować w dłuższej perspektywie, co może sugerować, że jest on sztucznie utrzymywany lub wykorzystywany do celów optymalizacji podatkowej.

Ustawa wskazuje jednak szereg podmiotów, co do których podatek minimalny nie ma zastosowania.

Dobra wiadomość dla Start-up’ów

Młode firmy rozpoczynające swoją działalność nie muszą obawiać się podatku minimalnego przez trzy pierwsze lata działalności (rok rozpoczęcia i dwa kolejne). To szansa na rozwój, zanim fiskus zacznie się interesować ich rentownością.

Instytucje finansowe w rozumieniu art. 15c ust. 16 ustawy o CIT

Takie podmioty żyją z obrotu pieniędzmi, więc zysk operacyjny nie zawsze jest ich głównym miernikiem sukcesu, dlatego też ustawodawca zdecydował się na nieobjęcie tych podmiotów podatkiem minimalnym.

Firmy w kryzysie

Spadek przychodów o co najmniej 30% względem poprzedniego roku chroni przed podatkiem minimalnym. Ustawodawca postarał się o nieobciążanie dodatkowym podatkiem spółek w ich trudnych czasach.

Spółki osób fizycznych

Nie mają obowiązku płacenia podatku minimalnego spółki, których udziałowcami, akcjonariuszami albo wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne  pod warunkiem, że dana spółka nie posiada bezpośrednio lub pośrednio więcej niż 5% udziałów (akcji) w kapitale innej spółki (lub ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną), jak również nie ma „innych” inwestycji opisanych w art. 24ca ust. 14 pkt 4 lit b Ustawy.

Specjalistyczny zakres działalności

Niektóre branże, z racji swojej specyfiki, zostały inaczej potraktowane niż pozostawali podatnicy. Są to m.in. spółki generujące większość przychodów z tytułu:

• eksploatacji w transporcie międzynarodowym statków morskich i powietrznych,
• górnictwa,
• działalności leczniczej.

Ustawodawca przewidział możliwości wyłączenia niniejszych podmiotów od podatku minimalnego.

Grupy kapitałowe

Spółka wchodząca w skład grupy co najmniej dwóch spółek, w której:

• jedna spółka posiada przez cały rok podatkowy bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 75% udział odpowiednio w kapitale zakładowym, kapitale akcyjnym lub udziale kapitałowym pozostałych spółek wchodzących w skład tej grupy,
• rok podatkowy spółek obejmuje ten sam okres oraz
• obliczony za rok podatkowy udział łącznych dochodów spółek w ich łącznych przychodach jest większy niż 2%,

również może być zwolniona z zapłaty podatku minimalnego. Przy ustalaniu warunków, o których mowa powyżej, uwzględnia się wszystkie spółki z grupy będące podatnikami, o których mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy, lub należące do podatkowej grupy kapitałowej.

Mali podatnicy

Podatnicy, u których wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro również nie są objęci podatkiem minimalnym. Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Firmy komunalne

Zwolnione z podatku są spółki prowadzące gospodarkę komunalną, o których mowa w rozdziale 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.

Rentowność z lat poprzednich

Jeśli w jednym z trzech ostatnich lat udało się spółce osiągnąć rentowność powyżej 2%, to nawet jeśli obecny rok jest gorszy – nie trzeba płacić podatku minimalnego.

Spółki w upadłości, likwidacji lub restrukturyzacji

Upadłość, likwidacja lub restrukturyzacja? W tych przypadkach fiskus nie dołoży kolejnego obciążenia.

Podmioty współpracujące z KAS

Podpisanie umowy o współdziałanie z Krajową Administracją Skarbową, czyli wejście w ściślejszą współpracę z fiskusem, skutkuje również wyłączeniem z podatku minimalnego.

Podsumowanie

Podatek minimalny to narzędzie mające przeciwdziałać sztucznemu zaniżaniu dochodów. Liczne wyłączenia – obejmujące m.in. start-upy, małych podatników, branże strategiczne czy firmy w trudnej sytuacji pokazują, że celem regulacji nie jest penalizacja wszystkich niskodochodowych podmiotów, lecz tych, które mogą nadużywać mechanizmów optymalizacji. Warto zatem dokładnie przeanalizować, czy firma spełnia przesłanki do objęcia lub wyłączenia z obowiązku zapłaty podatku minimalnego. Dobrze przygotowana analiza może uchronić przedsiębiorstwo przed niepotrzebnym obciążeniem i pozwolić na bezpieczne planowanie finansowe.

Autor: Angelika Łuniewska, Konsultant podatkowy