Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 11 lutego 2022 r. wyrokiem o sygn. akt II FSK 1544/20 oddalił skargę kasacyjną Naczelnika (…) w B. od wyroku WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 2/20 w sprawie skargi K.O. na decyzję Naczelnika (…) w B. z dnia (…) października 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r.
Jaki był stan faktyczny?
Powołując się na przepisy o cenach transferowych Organ podatkowy zakwestionował czynność wniesienia aportu w kontekście dysproporcji w jego podziale na kapitał zakładowy i zapasowy (niewspółmierność wysokości aportu w stosunku do nabywanych udziałów). Podważył rynkowość proporcji pomiędzy tymi wartościami, wskazując, że w sposób nieuzasadniony, znacznie większa część wartości raportu zasiliła kapitał zapasowy, a jedynie niewielka jego wartość związana była z objęciem udziałów o wartości nominalnej.
Jakie stanowisko zajął NSA?
Rozpatrując skargę Organu podatkowego NSA stwierdził, iż przychodem podatkowym w przypadku objęcia udziałów lub akcji w spółce w zamian za wkład niepieniężny w roku 2016 była wartość nominalna tych udziałów lub akcji, a nie jakkolwiek określona ich wartość rynkowa oraz podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, że wartości nominalnej nie można weryfikować. Zasady tej nie modyfikują przepisy wprowadzone od 2014 r. odnoszące się do kosztów uzyskania przychodów. O prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji świadczyła również nowelizacja art. 17 ust. 1 pkt 9 PDOF wprowadzona od 1 stycznia 2017 r.
Ponadto, w stanie faktycznym sprawy wniesiony do spółki aport posłużył pokryciu udziałów w jej wartości nominalnej, a w pozostałej części (zdecydowanie większej) na kapitał zapasowy, co jest dopuszczalne niezależnie od tego, czy udziały są pokrywane aportem czy wkładem pieniężnym.
Następnie NSA poddał analizie, czy w rozpatrywanej sprawie można stosować przepisy o cenach transferowych stwierdzając, iż w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2019 r., jak i obecnie istnieje konieczność zdefiniowania pojęć ,,ceny transferowej’’ oraz ,,transakcji” w znaczeniu oddającym istotę ogółu uregulowań z nią związanych. Wytyczne OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz administracji podatkowych nie zawierają legalnych definicji tych pojęć.
W okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2018 r. zawarta w Ordynacji podatkowej definicja ceny transakcyjnej również nie odnosi się do konstrukcyjnego elementu tej definicji, czyli przedmiotu transakcji.
Odniesienie się do ustawowej definicji cen transferowych również nie pozwala na stwierdzenie, że parytet (proporcja) rozdziału wartości aportu na kapitał zakładowy i zapasowy może być uznany za cenę transferową. Nie jest to bowiem ani cena, ani wynagrodzenie. Nie jest to również wynik finansowy, ani wskaźnik finansowy.
W związku z powyższym NSA stwierdził, iż korzystając z dorobku piśmiennictwa w tym zakresie oraz uwzględniając treść Wytycznych OECD odnoszących się do cen transferowych można uznać, że w stanie prawnym, którego rozpoznawana sprawa dotyczy, transakcją, która podlega reżimowi cen transferowych jest taka, która polega na transferze własności (dóbr bądź innych praw, w tym niematerialnych) bądź usług pomiędzy powiązanymi przedsiębiorstwami.
Definicja ta nie stoi w żaden sposób w sprzeczności z polskim uregulowaniem, które wprost odnosi się do przedmiotu transakcji. Co więcej jest ona spójna z par. 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 2009 r.
Podsumowując, w ocenie NSA przedmiotem transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, objętymi cenami transferowymi w 2016 r. mogły być: dobra materialne i niematerialne, usługi materialne i niematerialne (w tym usługi finansowe), wspólne przedsięwzięcia, czynności restrukturyzacyjne opisane w rozdziale 5a rozporządzenia Ministra Finansów z 2009 r. Podział wniesionego przez osobę fizyczną aportu na kapitały spółki nie stanowił przedmiotu transakcji w rozumieniu przepisów o cenach transferowych.
Jaka jest konkluzja?
Do kompetencji Organu podatkowego nie należy określenie wartości nominalnej udziałów przy wniesieniu aportu do spółki, nie może on też kwestionować proporcji alokacji aportu na kapitał zakładowy. Nawet odniesienie się do obecnie obowiązującej, ustawowej definicji cen transferowych nie pozwala na stwierdzenie, że parytet (proporcja) rozdziału wartości aportu na kapitał zakładowy i zapasowy może być uznawany za cenę transferową. Nie jest to bowiem ani cena ani wynagrodzenie. Nie jest to również wynik finansowy, ani wskaźnik finansowy.
Autor: Małgorzata Rzążewska – Praktykantka
