Wprowadzenie w 2021 r. obowiązku składania informacji CIT‑15J radykalnie zmieniło sytuację spółek jawnych o mieszanym składzie wspólników. Regulacja miała służyć uszczelnieniu systemu i zapewnić organom realny wgląd w strukturę podatkową takich spółek. W praktyce wzbudziła jednak ogromne wątpliwości, w szczególności co do tego, czy informację należy składać jednorazowo, czy też przed każdym kolejnym rokiem obrotowym.
Wyrok WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2025 r. (I SA/Gl 515/25) rozstrzyga ten spór w sposób jednoznaczny i kompleksowy. Jest to orzeczenie wyjątkowo ważne – mimo wejścia w życie od 2026 r. nowelizacji, która złagodziła obowiązek – ponieważ determinuje sposób oceny rozliczeń za lata 2022–2025, pozostające wciąż przedmiotem licznych kontroli i postępowań.
Geneza problemu: jednorazowy czy coroczny obowiązek informacyjny?
Sytuacja, jaką rozpatrywał sąd, była modelowym przykładem wątpliwości praktyki. Spółka jawna, powstała z przekształcenia spółki komandytowej, miała wśród wspólników trzy osoby fizyczne oraz spółkę z o.o., a więc strukturę obligującą do złożenia CIT‑15J. Spółka złożyła informację w styczniu 2022 r., po czym uznała, że nie musi jej powtarzać – skoro skład wspólników nie uległ zmianie.
W efekcie nie złożyła CIT‑15J przed rokiem 2023 i 2024, nie złożyła także CIT‑8 za te lata, traktując siebie jako transparentną podatkowo. Argumentowała, że obowiązek z art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a u.p.d.o.p. ma charakter jednorazowy; że użycie formy „złoży” potwierdza takie rozumienie; oraz że organy podatkowe nie potrzebują powtarzania informacji, skoro dane wspólników są im znane.
Organ interpretacyjny uznał to stanowisko za błędne, a WSA w Gliwicach w pełni potwierdził jego ocenę.
Znaczenie wyroku w kontekście nowelizacji od 2026 roku
W czerwcu 2025 r. ustawodawca zmienił przepisy, wprowadzając nowy art. 1 ust. 3a u.p.d.o.p., który od 1 stycznia 2026 r. stanowi wprost, że wcześniejsza informacja CIT‑15J zachowuje ważność, jeśli pozostaje aktualna. Tym samym od 2026 r. obowiązek corocznej aktualizacji znika.
Kluczowe dla sporów za lata poprzednie jest jednak to, że WSA jasno wskazał: przepis ten nie doprecyzował wcześniejszej regulacji, lecz zmienił ją w sposób normatywny. Nie można więc twierdzić, że już wcześniej obowiązek był jednorazowy, a nowelizacja jedynie potwierdziła tę praktykę. Sąd uznał, że w latach 2022–2025 obowiązek miał charakter coroczny, a zmiana ustawowa jedynie łagodzi ten reżim na przyszłość.
Z tej perspektywy wyrok z 2025 r. zachowuje fundamentalne znaczenie: stanowi wzorzec interpretacyjny dla wszelkich rozstrzygnięć dotyczących lat, w których nowelizacja jeszcze nie obowiązywała.
Tezy uzasadnienia: coroczny charakter CIT‑15J jako element konstrukcji przepisów
WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wszechstronnej analizie literalnej, systemowej i celowościowej. Już sama konstrukcja roku obrotowego – powtarzalnego, zamkniętego okresu – prowadziła, zdaniem sądu, do wniosku, że obowiązek złożenia CIT‑15J odnawia się przed rozpoczęciem każdego kolejnego roku obrotowego. Rok obrotowy jest jednostką czasu charakterystyczną dla podatków dochodowych, a przepisy wymagające działania „przed jego rozpoczęciem” z natury rzeczy zakładają cykliczne powtarzanie.
Sąd stanowczo odrzucił argumentację opartą na analizie formy czasownika „złoży”. Według sądu nie można nadawać mu znaczenia jednorazowego w oderwaniu od kontekstu konstrukcyjnego przepisu. O tym, czy obowiązek jest jednorazowy czy powtarzalny, nie decyduje forma gramatyczna, lecz miejsce i funkcja przepisu w systemie prawa podatkowego.
Za szczególnie istotne należy uznać także wywody sądu dotyczące formalnej poprawności informacji. Jeśli CIT‑15J nie wskazuje roku obrotowego, którego dotyczy, nie może być uznana za informację skutecznie złożoną – a spółka staje się podatnikiem CIT. Nie jest to formalizm, lecz warunek wynikający z potrzeby identyfikacji, przed którym rokiem informacja została złożona, co jest kluczowe dla oceny spełnienia obowiązku ustawowego.
Wreszcie sąd odrzucił wszelkie argumenty konstytucyjne. Uznał, że coroczny charakter obowiązku był racjonalny, proporcjonalny i zgodny z celem regulacji: zapewnieniem organom kontroli nad rozliczeniami wspólników spółek jawnych o mieszanym składzie.
Konsekwencje dla kontroli i postępowań za lata 2022–2025
Wyrok WSA w Gliwicach ma doniosłe znaczenie praktyczne. Ustala bowiem, że w latach objętych „starym” stanem prawnym:
- brak złożenia CIT‑15J przed każdym rokiem obrotowym prowadził automatycznie do powstania statusu podatnika CIT,
- informacja złożona w sposób niepełny (np. bez wskazania roku obrotowego) była nieskuteczna,
- spółka nie mogła zachować transparentności podatkowej jedną informacją złożoną kilka lat wcześniej,
- nowelizacja od 2026 r. nie ma wpływu na ocenę przeszłych lat.
Praktycznie oznacza to, że w sprawach dotyczących obowiązku złożenia CIT‑8, ustalenia pierwszego roku podatkowego czy rozliczenia dochodów spółki za lata 2022–2025, orzeczenie to stanowi ważny i stabilny punkt odniesienia dla organów, pełnomocników i sądów.
Podsumowanie
Wyrok WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2025 r. jest jednym z kluczowych rozstrzygnięć dotyczących interpretacji obowiązku CIT‑15J w stanie prawnym obowiązującym przed 2026 r. Sąd w sposób jednoznaczny i szczegółowy wskazał, że obowiązek ten miał charakter coroczny, a informacja była skuteczna tylko wtedy, gdy zawierała wszystkie elementy pozwalające zidentyfikować rok, którego dotyczy.
Dla spraw obejmujących lata 2022–2025 orzeczenie wyjaśnia sposób rozumienia poprzedniego reżimu prawnego i stanowi podstawę do oceny czy spółka zachowała status transparentnej podatkowo. Jest to wyrok, który porządkuje praktykę, zamyka spór interpretacyjny i dostarcza solidnej, systemowej argumentacji, na której można opierać rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących rozliczeń sprzed nowelizacji.
Praca zbiorowa ekspertów ICT.
