Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. o sygn. akt III SA/Wr 595/08 orzekł, iż opinia biegłego złożona w toku postępowania nie wiąże organu przy rozstrzyganiu sprawy.
Stan faktyczny i stanowisko organów celnych w sprawie
Istotę sporu stanowiło ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego z USA. NUC wszczął postępowanie celne i podatkowe w ww. sprawie kwestionując cenę transakcyjną wskazaną przez podatnika, z uwagi na fakt, iż w trakcie czynności ustalił, że podmiot sprzedający samochód z USA miał wyrejestrowaną działalność w momencie wystawienia dokumentu sprzedaży, co podważało wiarygodność zadeklarowanej wartości celnej.
W toku postępowania podatnik potwierdził nabycie samochodu za kwotę wykazaną w zgłoszeniu oraz przedłożył opinię, powołanego przez siebie rzeczoznawcy, na potwierdzenie stanu technicznego pojazdu.
W związku z powyższym, NUC powołał biegłego rzeczoznawcę w celu sporządzenia opinii, co do wartości rynkowej samochodu. Podatnik nie wniósł uwag w zakresie dowodu z opinii biegłego, lecz – uznając opinię powołanego przez organ celny biegłego za „niemającą przymiotu opinii pełnej i jasnej” – zaskarżył decyzję NUC i wystąpił o przeprowadzenie nowego dowodu z opinii rzeczoznawcy, w której zawarta byłaby ocena stanu technicznego pojazdu, którą przedstawił już w dniu dokonania zgłoszenia.
DIC podzielił ustalenia organu pierwszej instancji i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odniósł się do niezrealizowanego wniosku dowodowego strony o powołanie nowego rzeczoznawcy, podkreślając, że zarzuty o niepełności i niejasności opinii nie zostały poparte żadnymi dowodami. Powołany biegły oparł się na dokumentacji technicznej dołączonej do zgłoszenia celnego, uwzględniając wszystkie cechy, stan techniczny oraz uszkodzenia pojazdu.
Podatnik odwołuje się do WSA
Skarżący odwołał się od tej decyzji do WSA stwierdzając naruszenie prawa materialnego, w tym:
- 180 § 1 w zw. z art. 188 i art. 190 § 1 ORP poprzez nieprzeprowadzenie dowodu zawnioskowanego przez stronę oraz
- 197 ORP poprzez błędną wykładnię, co polegało na przyjęciu, że opinia biegłego jest w danej sprawie wiążąca i nie podlega weryfikacji strony.
Wyrok WSA w sprawie
WSA rozpatrując sprawę oddalił skargę, uznał za prawidłowy ostateczny sposób wyliczenia wartość celnej pojazdu przedstawiony w opinii zleconej przez organ celny. Uznał, że podatnik nie wykazał żadnych okoliczności, które – poza tymi, jakie uwzględnił rzeczoznawca – mogły mieć wpływ na wielkość wyceny.
Sąd podkreślił, że choć przyjmuje się, że ekspertyza złożona przez podatnika w toku postępowania podatkowego jest opinią biegłego w rozumieniu art. 197 § 1 ORP, to należy zauważyć, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ – nie zaś biegły rozstrzyga sprawę. Organ celny nie może zatem bezkrytycznie przyjmować konkluzji zawartych w opiniach biegłych, ponieważ w takim przypadku biegli zamiast organu sprawowaliby faktycznie władztwo w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej. Ponadto z art. 197 ORP wynika, że dowód z opinii biegłego należy dopuścić, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Natomiast, jeżeli co do okoliczności wymagających wiadomości specjalnych wydana już została jedna opinia biegłego, dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdyby się okazało, że biegły, który sporządził opinię, nie spełniał kryteriów podmiotowych do występowania w charakterze biegłego lub sporządzona przez niego opinia nie wyjaśniła okoliczności sprawy (wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r., I FSK 211/07). Skoro w niniejszej sprawie opinia biegłego powołanego przez organ miała walory opinii pełnej i spójnej, to nie zachodziły przesłanki uzasadniające dopuszczenie dowodu z innej opinii biegłego.
Autor: Małgorzata Rzążewska – Praktykantka
