W dniu 28 września 2024 r. Dyrektor KIS wydał interpretację o sygnaturze 0111-KDIB2-2.4014.284.2024.2.PB, która dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przekazywania w ramach systemu cash poolingu środków pieniężnych pomiędzy Spółką a Pool Leaderem.
Stan faktyczny
Spółka, będąca częścią międzynarodowej grupy kapitałowej, uczestniczy w systemie cash poolingu, który ma na celu optymalizację zarządzania płynnością finansową w ramach grupy. Aktualnie stosowany system ręcznych transferów środków pieniężnych ma zostać zastąpiony przez zautomatyzowany mechanizm zerowego salda, realizowany codziennie przez bank obsługujący system.
Nowa umowa cash poolingu przewiduje, że na koniec każdego dnia saldo na rachunku Spółki wynosić będzie 0. W przypadku nadwyżek środki będą automatycznie przekazywane na rachunek cash poolingu,
a w sytuacji niedoboru brakujące środki zostaną przelane z rachunku cash poolingu na konto Spółki. Pool Leader, działając jako koordynator systemu, monitoruje przepływy środków, negocjuje warunki z bankiem oraz prowadzi dokumentację operacji cash poolingu.
Spółka, podobnie jak inni uczestnicy systemu, nie ma wiedzy o źródle transferowanych środków ani ich docelowym przeznaczeniu. System opiera się na koncentracji wolnych środków finansowych na jednym rachunku, co pozwala na bieżące zbilansowanie nadwyżek i niedoborów w ramach grupy. Celem systemu jest poprawa płynności finansowej oraz ograniczenie zaangażowania pracowników w codzienne operacje finansowe.
Stanowisko Wnioskodawcy
Zdaniem Spółki, transfery środków pomiędzy Pool Leaderem a uczestnikami systemu cash poolingu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spółka argumentuje, że umowa cash poolingu, jako umowa nienazwana, nie jest wymieniona w art. 1 ustawy o PCC, co oznacza, że nie została objęta zakresem tego podatku. W szczególności wskazuje, że umowa ta, mimo pewnego podobieństwa do umowy pożyczki, nie zawiera jej istotnych elementów, takich jak zobowiązanie do przeniesienia własności środków pieniężnych, określenie ilości tych środków z góry oraz obowiązek zwrotu. Z tego powodu umowa cash poolingu nie może być traktowana jako pożyczka na gruncie ustawy o PCC.
Podobnie Wnioskodawca wskazuje, że umowa cash poolingu nie jest również umową depozytu nieprawidłowego, gdyż jej celem nie jest przechowywanie środków finansowych, ale zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej. Zwrot środków w tym systemie jest realizowany automatycznie w ramach rozliczeń niedoborów i nadwyżek, a nie na żądanie strony, co odróżnia ją od umowy depozytu.
Spółka powołuje się na przepisy Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i powszechnych, które podkreślają, że brak kluczowych elementów takich jak przeniesienie własności czy określenie ilości środków, wyklucza uznanie umowy cash poolingu za pożyczkę. Dodatkowo wskazuje, że nawet jeśli Organ interpretacyjny uznałby transfery środków za pożyczki lub depozyty nieprawidłowe, to i tak nie podlegają one PCC. Wynika to z faktu, że takie czynności, będąc związane z działalnością gospodarczą, są opodatkowane podatkiem VAT lub zwolnione z tego podatku, co wyłącza je z opodatkowania PCC zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC.
Ponadto, podkreśla również, że umowa cash poolingu stanowi mechanizm wspierający efektywne zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej, a jej głównym celem nie jest transfer środków na zasadach pożyczki. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, czynności wykonywane w ramach cash poolingu nie rodzą obowiązku podatkowego w zakresie PCC, niezależnie od ich podobieństwa do umów pożyczki czy depozytu.
Stanowisko organu podatkowego wraz z uzasadnieniem
Organ potwierdza, że umowa cash poolingu, jako umowa nienazwana, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), ponieważ nie jest enumeratywnie wymieniona w art. 1 ustawy o PCC. Podkreśla, że choć cash pooling zawiera pewne elementy umowy pożyczki, to nie spełnia jej kluczowych cech, takich jak zobowiązanie do przeniesienia własności pieniędzy, określenie z góry ich ilości oraz obowiązek zwrotu w tej samej formie.
Organ zaznacza, że transfery środków w ramach cash poolingu mają na celu zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej, a nie przeniesienie własności środków na rzecz innego podmiotu. W efekcie umowa cash poolingu nie wywołuje skutków podatkowych przewidzianych dla pożyczek ani depozytów nieprawidłowych.
Dodatkowo Organ wskazuje, że nawet w przypadku uznania transferów za pożyczki lub depozyty, byłyby one wyłączone z PCC na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, ponieważ transakcje związane z działalnością gospodarczą są objęte VAT lub zwolnione z tego podatku. W związku z tym, cash pooling nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie PCC.
Autor: Alicja Karczmarska – Asystent podatkowy
