Wyrok NSA z 9 października 2024 r. – zakres obowiązku weryfikacji Beneficial Owner
NSA w wyroku z 9 października 2024 r. (sygn. akt II FSK 78/22) orzekł, iż obowiązek posiadania ustalania statusu rzeczywistego odbiorcy należności (ang. Beneficial owner, BO) dotyczy jedynie płatności przekraczających 2 mln PLN, dla których płatnik występuję z wnioskiem o zwrot podatku w mechanizmie pay&refund.
Nowa interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 19 maja 2025 r.
W dniu 19 maja 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną (sygn. akt 0111-KDIB1-1.4010.287.2020.11.BK) w sprawie konieczności weryfikacji statusu rzeczywistego odbiorcy należności (ang. Beneficial owner, BO) w przypadku wypłaty dywidendy – z uwzględnieniem treści wyroku NSA.
Stan faktyczny
W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca (polski rezydent podatkowy) wypłaca dywidendę na rzecz jedynego udziałowca z siedzibą w Holandii. Udziałowiec posiada tytuł prawny do otrzymania dywidendy dla własnej korzyści – nie jest zobowiązany do bezpośredniego przekazania całości lub części należnej mu dywidendy innemu podmiotowi. Udziałowiec posiada 100% udziałów w Spółce przez nieprzerwany okres ponad 2 lat.
Stanowisko podatnika
W ocenie Wnioskodawcy:
- w celu zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy na podstawie art. 22 ust. 4 uCIT nie istnieje obowiązek weryfikacji, czy podmiot, na rzecz którego wypłacana jest dywidenda jest jej rzeczywistym właścicielem.
- w przypadku wypłaty dywidendy po 31 grudnia 2020 r., zapłaty podatku u źródła od nadwyżki powyżej kwoty 2 mln PLN i późniejszego wystąpienia o zwrot podatku zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy CIT, nie istnieje obowiązek złożenia oświadczeń przewidzianych w art. 28b ust. 4 pkt 5-6 uCIT z uwagi na brak obowiązku spełnienia definicji rzeczywistego właściciela przy zastosowaniu zwolnienia z art. 22 ust. 4 ustawy CIT.
Stanowisko organu podatkowego
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku skargi na interpretację indywidualną oraz postępowania przed sądami administracyjnymi Organ zgodził się z Wnioskodawcą, że przy wypłacie dywidendy w kwocie nieprzekraczającej 2 mln zł istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia bez badania statusu BO, podkreślając, że warunkiem zwolnienia od podatku dochodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spełnienie przez uzyskującego dywidendę jednocześnie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 22 ust. 4-4d ustawy CIT, ale przepisy art. 22 ust. 4-4d ustawy CIT, wprowadzają wyjątek od generalnej zasady opodatkowania wypłacanych dywidend wyrażonej w art. 22 ust. 1 ustawy CIT.
„(…) wypłacając dywidendę na rzecz jedynego udziałowca, tj. spółki z siedzibą na terytorium Holandii może skorzystać ze zwolnienia od opodatkowania dywidendy, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bez weryfikacji, czy podmiot, na rzecz którego wypłacana jest dywidenda jest jej rzeczywistym właścicielem”.
Organ przyznał rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, że: ,,zwolnienie z opodatkowania przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, w tym z tytułu wypłaconych dywidend, nie jest uzależnione od posiadania przez ich beneficjenta statusu rzeczywistego właściciela otrzymanych należności. Wynika to z brzmienia art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. (…) Wymogu tego w odniesieniu do wypłat dywidend nie można domniemywać lub doszukiwać się go w drodze analogii.”
Wypłata powyżej 2 mln zł – obowiązki płatnika przy zwrocie podatku
Natomiast Dyrektor KIS nie zgodził się z Wnioskodawcą który twierdził, że oświadczenie beneficial owner nie jest wymagane również w przypadku wypłaty dywidendy w kwocie przekraczającej 2 mln PLN, w sytuacji gdy płatnik pobierze podatek w ramach mechanizmu pay&refund (art. 26 ust. 2e uCIT), a następnie będzie wnioskował o jego zwrot na mocy art. 28b uCIT.
Organ przyznał zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 9 października 2024 r. sygn. Akt II FSK 78/22), że inne wymogi dotyczą zwolnienia z opodatkowania przy wypłacie dywidendy, a inne w przypadku domagania się zwrotu podatku, w tym zwrotu podatku na wniosek płatnika: ,,W tym zakresie zauważyć należy, że z dniem 1 stycznia 2019 r. do ustawy CIT został dodany przez art. 2 pkt 35 ustawy zmieniającej Rozdział 6a – Zwrot podatku z tytułu wypłaconych należności. Przepis art. 28b zawarty w ww. rozdziale ustawy CIT określa zasady zwrotu podatku zapłaconego w związku z przekazaniem podatnikowi wypłat (świadczeń) lub postawieniem podatnikowi do dyspozycji pieniędzy lub wartości pieniężnych. Płatnicy płacący podatek u źródła w niektórych wypadkach pomimo przysługującego podatnikom zwolnienia lub zastosowania stawki preferencyjnej są zobowiązani do poboru podatku według stawki określonej w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy CIT. W takim wypadku powinni ubiegać się o zwrot zapłaconego podatku.” NSA w treści wyroku wskazał na wymóg „zastosowania art. 28b ust. 4 pkt 5-6 uCIT co do ciążącego na płatniku w przypadku wystąpienia przez niego o zwrot podatku obowiązku przedstawiania oświadczeń przewidzianych w tym przepisie, w tym odnoszących się do statusu rzeczywistego właściciela wypłaconej dywidendy”.
Konkluzja: kiedy wymagane jest oświadczenie BO?
Z przedstawionej interpretacji indywidualnej wynika, że:
- w przypadku zamiaru korzystania ze zwolnienia z art. 22 ust. 4 przy wypłacie dywidendy do kwoty 2 mln PLN – nie ma obowiązku pozyskiwania oświadczenia beneficial owner;
- w przypadku wypłaty dywidendy powyżej 2 mln PLN, poboru podatku w ramach mechanizmu pay&refund, a następnie ubiegania się o zwrot WHT w na podstawie art. 28b – konieczne jest posiadanie oświadczenia beneficial owner.
Zmiana podejścia i praktyczne rekomendacje
Należy zwrócić uwagę, iż wskazany wyrok Sądu uwzględniony w treści interpretacji indywidualnej zmienia podejście do koncepcji prezentowanej wcześniej przez NSA. Przypomnieć należy, iż w wydanych orzeczeniach na przestrzeni ostatnich dwóch lat, NSA nie rozgraniczał obowiązku posiadania oświadczenia BO od progu 2 mln PLN i stosowania mechanizmu pay&refund (Przykładowo II FSK 1588/20 z dnia 31 stycznia 2023 r.).
Z uwagi na brak trwałości linii interpretacyjnej NSA na przestrzeni ostatnich lat, warto przy wypłatach dywidendy (bez względu na jej wysokość czy stosowanie bądź nie, mechanizmu pay&refund) mitygować ryzyko podatkowe poprzez posiadanie oświadczenia BO – wypełniając tym samym wymóg należytej staranności.
Autor: Magdalena Świątkiewicz – Senior Tax Consultant
