POLSTR[1] to nowy następca WIBORU-u – wskaźnika referencyjnego stóp procentowych, który w miejscu poprzednika będzie publikowany przez GPW Benchmark. Należy on do wskaźników typu Risk Free Rate (RFR). Od 2 czerwca 2025 r. GPW publikuje POLSTR, bazujący na rzeczywistych jednodniowych transakcjach depozytowych między bankami[2]. Oznacza to, że POLSTR jest wskaźnikiem „patrzącym wstecz” i lepiej odzwierciedla realne koszty finansowania, w przeciwieństwie do WIBOR-u opartego na deklaracjach banków na temat przyszłego kosztu pieniądza[3]. W 2022 roku
w Polsce zainicjowano proces reformy wskaźników referencyjnych, mający na celu zastąpienie WIBOR-u bardziej rzetelnym i przejrzystym wskaźnikiem. Jako docelowy wybrano POLSTR, wcześniej znany pod nazwą techniczną WIRF. Warto zaznaczyć, że pierwotnie KS NGR[4] wskazał na indeks WIRON, oparty na depozytach dużych podmiotów gospodarczych i instytucji finansowych, jednak w 2024 roku podjęto decyzję o rezygnacji z jego wdrożenia.
Harmonogram wdrożenia POLSTR
Zakłada się, iż wdrożenie wskaźnika POLSTR odbędzie się etapami. Z dostępnych źródeł wynika, że od początku 2026 r. banki powinny oferować kredyty krótkoterminowe dla przedsiębiorstw o oprocentowaniu opartym na POLSTR. Następnie, w II kwartale 2026 r., oferta banków zostanie poszerzona o kredyty konsumenckie i korporacyjne z oprocentowaniem odniesionym do POLSTR. Wreszcie od początku 2027 r. wszystkie nowe kredyty hipoteczne ze zmienną stopą procentową mają być oparte na POLSTR. Wyzwaniem dla rynku będzie przede wszystkim wcześniejsze wprowadzenie instrumentów bazujących na POLSTR (np. obligacji skarbowych), co uwiarygodni nowy wskaźnik oraz umożliwi rozwój zabezpieczeń pochodnych od stopy procentowej.
W przypadku zawartych już umów kredytowych, sugerowane są dwa możliwe scenariusze – zmiany dobrowolnej lub obowiązkowej. Przewodniczący Związku Banków Polskich wskazuje, iż możliwe będzie oferowanie klientom dobrowolnej konwersji stawki do POLSTR, ale jednocześnie zapowiedziano prace legislacyjne (rozporządzenie MF) umożliwiające automatyczną zamianę wskaźnika w obowiązujących już umowach od 2028 r. (tj. bez konieczności każdorazowej zgody Kredytobiorców). Polskie prawo może przewidywać obowiązkową konwersję wskaźnika w umowach kredytowych począwszy od 2028 roku oraz możliwość wprowadzenia korekcyjnego spreadu mającego wyrównać różnice między WIBOR a POLSTR (zapobiegając nagłym zmianom rat kredytowych)[5].
Porównanie wskaźników: POLSTR vs. WIRON vs. WIBOR
Poniższa tabela zestawia najważniejsze cechy nowych jak i dotychczasowych wskaźników referencyjnych stóp procentowych.
Tabela 1. Najważniejsze cechy POLSTR i dotychczasowych wskaźników referencyjnych stóp procentowych
| Cecha / wskaźnik |
POLSTR | WIRON | WIBOR |
| Metodologia | Średnia ważona rzeczywistych transakcji depozytów O/N między bankami (hurtowy rynek, RFR)[6]. | Średnia ważona rzeczywistych transakcji depozytów O/N, ale zawiera depozyty także od instytucji finansowych i dużych firm[7]. | Metoda kaskady danych: główny fixing (10 banków), z odrzuceniem dwóch skrajnych najwyższych i dwóch najniższych wartości, a następnie uśrednieniu pozostałych; w przypadku zbyt małej liczby kwotowań stosuje się realne transakcje międzybankowe lub stopy zastępcze (mechanizm kaskady danych)[8]. |
| Częstotliwość publikacji | Każdy dzień roboczy (wskaźnik dzienny + indeksy 1M/3M/6M). | Każdy dzień roboczy (wskaźnik O/N + indeksy składane 1M/ 3M/6M). | Każdy dzień roboczy (wszystkie terminy). |
| Rodzaj danych wejściowych | Zestawienie faktycznie zawartych depozytów jednodniowych (overnight) – uwzględnia zarówno kwotę, jak i termin transakcji pomiędzy instytucjami finansowymi na rynku hurtowym[9]. | Realne operacje overnight, ale w szerszym spektrum uczestników (banki, instytucje finansowe i duże podmioty korporacyjne), co przekłada się na większą różnorodność transakcji w próbie[10]. |
Deklarowane kwotowania stóp O/N, TN i SW przesyłane przez banki panelowe; w razie potrzeby korzysta się z realnych transakcji międzybankowych jako uzupełnienie („kaskada danych”) [11]. |
Źródło: Opracowanie własne.
Wpływ zmiany wskaźnika na oprocentowanie pożyczki wewnątrzgrupowej
Zmiana wskaźnika referencyjnego wpływa bezpośrednio na oprocentowanie wszystkich pożyczek odniesionych do WIBOR. Poniższy przykład pokazuje orientacyjnie, jak niewielka może być różnica w kosztach finansowania spowodowana przejściem na POLSTR. Przyjmijmy pożyczkę wewnątrzgrupową 1 mln PLN z marżą 1%. Dla uproszczenia załóżmy stopy O/N: WIBOR=5,28%, POLSTR=5,08% (dane z 2.06.2025 r.[12]).
Tabela 2. Symulacja zmiany wskaźnika referencyjnego
| Wskaźnik referencyjny | Marża | Oprocentowanie roczne | Rata odsetkowa (rocznie) przy 10 mln PLN |
| WIBOR ON = 5,28% | 1% | 6,28% (5,28+1) | 628 000 PLN |
| POLSTR ON = 5,08% | 1% | 6,08% (5,08+1) | 608 000 PLN |
Źródło: Opracowanie własne.
Jak pokazuje przykład, przy kapitale 10 mln PLN rocznie różnica w koszcie odsetek między oprocentowaniem opartym na WIBOR a POLSTR wynosi kilkadziesiąt złotych, co w praktyce sprawia, że obie stawki dają zbliżony poziom kosztu finansowania. W przypadku umów długoterminowych dla wyższych wartości kapitału stopy POLSTR mogą się kumulować i prowadzić do większych różnic w łącznym koszcie odsetkowym.
Wpływ na transakcje między podmiotami powiązanymi
Zmiana wskaźnika referencyjnego będzie miała znaczenie nie tylko dla rynku kredytów bankowych, lecz także dla transakcji finansowych zawieranych między podmiotami powiązanymi, takich jak pożyczki, cash pooling, emisje obligacji czy instrumenty pochodne. Nowe zasady oprocentowania dotkną wszystkich transakcji o zmiennym oprocentowaniu powiązanym dotąd z WIBOR-em lub WIBID-em. W praktyce oznacza to, że każda wewnątrzgrupowa pożyczka czy kredyt ze zmienną stopą będzie wymagać ponownej analizy po wprowadzeniu POLSTR.
Już teraz warto rozważyć, jak dostosować warunki takich transakcji: przy zawieraniu nowych umów finansowych rekomenduje się uwzględnienie w nich możliwości stosowania POLSTR jako stopy bazowej. W przypadku umów już istniejących należy przeprowadzić ich przegląd i zidentyfikować te, które potencjalnie będą wymagały zmiany zapisu o stopie bazowej. Konieczne może okazać się wprowadzenie do umów odpowiednich aneksów lub nowych klauzul dotyczących zmiany wskaźnika referencyjnego wraz z regulacją o mechanizmie spreadu korygującego.
Bezpieczeństwo i procedury TP
Zmiana wskaźnika referencyjnego zwykle wymusza aktualizację procedur i polityk cen transferowych. W praktyce należy uwzględnić POLSTR (i ewentualny spread) w dokumentacji cen transferowych, a także zastosować mechanizm SWAP do aktualnych benchmarków (o ile to możliwe), lub sporządzić nową analizę porównawczą. Innymi słowy, nowa stopa musi znaleźć odzwierciedlenie w wewnętrznych dokumentach firmy (np. w polityce transferowej) oraz w sporządzanej co roku dokumentacji TP, aby dalej spełniać wymóg arm’s‑length price.
Równocześnie trzeba mieć na uwadze istniejące uproszczenia podatkowe („safe harbour”) dla finansowania wewnątrzgrupowego. Na dzień obecny Minister Finansów w obwieszczeniu ogłaszającym bazową stopę procentową na 2025 r. wskazał, że dla pożyczek w złotych bazową stopą jest WIBOR 3M lub WIRON 3M[13]. Oznacza to, że dopóki nie pojawi się kolejne obwieszczenie, procedura TP pozostaje oparta na dotychczasowych wskaźnikach (WIBOR/WIRON). Jeśli zatem spółka decyduje się w dokumentacji TP korzystać z safe harbour, do czasowego stosowania można przyjąć WIBOR/WIRON jako bazę – do momentu ewentualnego objęcia obwieszczeniem stopy POLSTR.
Rekomendowane działania
Monitorowanie zmian regulacyjnych: Warto systematycznie śledzić komunikay Ministerstwa Finansów, Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) oraz administratora wskaźników (GPW Benchmark) związanych z wdrożeniem wskaźnika POLSTR. Wiceprzewodniczący KNF sygnalizował, że proces konwersji instrumentów na POLSTR ma zakończyć się do końca 2027 r.[14], co warto mieć na uwadze przy planowaniu działań. W razie pojawienia się kolejnych obwieszczeń czy wytycznych warto dostosować harmonogram prac podatkowo-księgowych.
Przegląd aktualnych zapisów umownych: Dobrą praktyką może być analiza istniejących umów finansowych (np. kredytowych czy pożyczkowych) w części dotyczącej stóp procentowych. Warto sprawdzić, w jaki sposób odwołują się one do wskaźników referencyjnych (np. WIBOR) i czy przewidują możliwość zmiany tej stopy. W zależności od dalszego kształtu regulacji podatnicy mogą rozważyć wprowadzenie do umów mechanizmów pozwalających na elastyczne zastąpienie WIBOR-u wskaźnikiem POLSTR. Prezes Związku Banków Polskich wskazał, że wdrożenie POLSTR wymaga m.in. określenia sposobu zastępowania dotychczasowych wskaźników w obowiązujących umowach[15].
Analiza potencjalnego wpływu zmiany wskaźnika: Warto rozważyć dokonanie wstępnych analiz, jak ewentualna zmiana wskaźnika referencyjnego na POLSTR mogłaby wpłynąć na strukturę odsetek w umowach finansowych oraz na warunki rynkowe (np. poziom oprocentowania pożyczek wewnątrzgrupowych). Może to obejmować porównanie obserwowanej wartości POLSTR (po rozpoczęciu jej publikacji) z dotychczasowym WIBOR-em oraz oszacowanie skutków tego przesunięcia dla dokumentacji cen transferowych. Tego typu analiza pomoże ocenić, czy i jak nowe stawki powinny zostać uwzględnione w modelach cen transferowych oraz polityce podatkowej.
Wewnętrzne konsultacje i analizy: Dobrym rozwiązaniem może być przeprowadzenie wewnętrznych konsultacji pomiędzy zespołami podatkowymi, finansowymi i prawnymi. Wspólna analiza scenariuszy działania umożliwi opracowanie rekomendacji i planu ewentualnych działań dostosowawczych, gdy pojawią się oficjalne wytyczne. Należy również rozważyć przygotowanie wewnętrznych analiz ryzyka podatkowego związanego ze zmianą wskaźnika, co pozwoli na szybsze reagowanie na nowe przepisy.
Zachowanie elastyczności w umowach finansowych: Warto przy formułowaniu nowych umów uwzględnić mechanizmy pozwalające na elastyczną zmianę wskaźnika oprocentowania. Przykładowo dobrą praktyką może być odwołanie się do „obowiązującej w danym czasie stopy referencyjnej” publikowanej przez właściwą instytucję lub wskazanie alternatywnych rozwiązań (np. zapis o zastąpieniu wcześniejszego wskaźnika nowym ogłoszonym przez rynek). Takie podejście umożliwi płynne przejście na wskaźnik POLSTR bez konieczności pilnego aneksowania istniejących umów z momentem jego wejścia w życie.
Wszystkie powyższe sugestie mają charakter ogólny i warunkowy, zgodnie ze stanem prawnym na dzień publikacji. Obecnie brak jest bowiem oficjalnych regulacji dot. stosowania POLSTR w cenach transferowych, dlatego zaleca się śledzenie rozwoju sytuacji i dostosowywanie praktyk w miarę pojawiania się konkretnych wytycznych lub przepisów.
Autor: Paulina Henrykowska – Junior Tax Consultant
[1] Polish Short Term Rate
[2] https://www.telepolis.pl/fintech/polstr-nowy-wskaznik-zamiast-wibor-kredyty, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[3] https://www.analizy.pl/puls-rynku/37646/gpw-benchmark-uruchamia-indeks-stop-procentowych, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[4] Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej, dostęp w dniu 11.07.2025 r.
[5] https://www.money.pl/banki/koniec-wibor-u-oto-nowy-wskaznik-co-to-oznacza-dla-kredytobiorcow, dostęp w dniu 11.07.2025 r.
[6] https://biznes.pap.pl/wiadomosci/finanse/gpw-benchmark-opublikowal-benchmark-statement-indeksu-i-rodziny-indeksow, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[7] https://www.bskrosno.pl/wskazniki-referencyjne-wiborwiron, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[8] Rules for fixing WIBOR and WIBID reference rates, dostęp w dniu 11.07.2025 r.
[9] https://biznes.pap.pl/wiadomosci/finanse/gpw-benchmark-publishes-benchmark-statement-polstr-index-and-family-composite
[10] Rules of the WIRON interest rate index z dnia 01.12.2022 r., dostęp w dniu 11.07.2025 r.
[11] Rules of the WIRON interest rate index z dnia 01.12.2022 r., dostęp w dniu 11.07.2025 r.
[12] https://helpfind.pl/aktualnosci/finanse/polstr-nowym-wskaznikiem-kredytowym-w-polsce-co-to-oznacza-dla-kredytobiorcow, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[13] Obwieszczenie MF z dnia 20 grudnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[14] https://biznes.pap.pl/wiadomosci/gospodarka/proces-reformy-wskaznikow-moglby-uwzgledniac-dynamiczna-redukcje-ekspozycji, dostęp w dniu 10.07.2025 r.
[15] https://www.parkiet.com/banki/art41748511-wiemy-juz-jak-nazywac-sie-bedzie-nowy-wskaznik-referencyjny, dostęp
w dniu 11.07.2025 r.
