Analiza porównawcza stanowi kluczowe narzędzie, zarówno dla podatników, jak i organów skarbowych, wykorzystywane w celu zbadania czy ustalone warunki przez podmioty powiązane w zawieranych między sobą transakcjach są zgodne z zasadą ceny rynkowej.

Punkt 5.38 Wytycznych OECD wskazuje, iż analiza danych porównawczych powinna być aktualizowana nie rzadziej niż co trzy lata, chyba że zmiana warunków ekonomicznych znacznie wpływa na analizę danych porównawczych, uzasadniając dokonanie przeglądu w roku zaistnienia tej zmiany.

Powyższy przepis znajduje odzwierciedlenie w art. 11r ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Równocześnie należy zauważyć, iż przepis nie wskazuje bezpośrednich przesłanek umożliwiających ocenę czy zmiana otoczenia ekonomicznego podmiotu jest wystarczająca, aby w znaczący sposób wpłynęła na już sporządzoną analizę.

W przypadku zmian otoczenia ekonomicznego wywołanego np. kryzysem finansowym, pandemią, skutki zmiany mogą być różnie odczuwalne w poszczególnych sektorach i przedsiębiorstwach i zależeć od szeregu czynników, m.in. od tego, czy możliwe jest dostosowanie się do zakłóceń w łańcuchach dostaw, czy przedsiębiorstwo produkcyjne odczuwa wzrost ceny surowców.

Dla przykładu analiza porównawcza sporządzona do dokumentacji za 2019 r. może być aktualna jeszcze w 2021 r., natomiast z uwagi na zmianę warunków ekonomicznych – w przedsiębiorstwie odczuwającym wzrost ceny surowców – może podlegać wcześniejszej aktualizacji.

Mając na uwadze powyższe rekomendowanym jest, aby przedsiębiorcy ocenili, czy i jak obecna sytuacja gospodarcza przekłada się na transakcje, jakie Spółka realizuje – czy nie jest koniecznym zaktualizowanie wynagrodzenia stosowanego w transakcji z podmiotami powiązanymi zgodnie ze wskazaniami rynkowymi.

W interpretacji podatkowej z dnia 24 marca 2021 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.395.2020.2.AR, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, iż podatnicy powinni na bieżąco monitorować warunki transakcji, zmieniając je w sytuacji w jakiej zmiany cen przeprowadziłyby podmioty niepowiązane. (…)
W konsekwencji, w przypadku, gdy przeprowadzona aktualizacja analizy cen transferowych wykaże, że transakcja przestała być zgodna z zasadą ceny rynkowej, to powinien to być sygnał dla podatnika do weryfikacji warunków transakcyjnych – z uwzględnieniem przyjętego przez strony transakcji rozkładu ryzyka, pełnionych funkcji, zaangażowanych aktywów.

Zmieniające się otoczenie gospodarcze z całą pewnością wpływa na konieczność zweryfikowania warunków realizacji transakcji ustalonych przez podmioty powiązane.

Powyższe zagadnienie należy mieć na uwadze przystępując do prac nad sporządzeniem dokumentacji cen transferowych.

Autor: Beata Rawa-Miszczuk – Transfer Pricing Manager