Jednym z najistotniejszych praktycznych zagadnień związanych ze stosowaniem zasad GloBE jest wpływ ulg i preferencji podatkowych na efektywną stawkę opodatkowania (ang. Effective Tax Rate – ETR). W klasycznym systemie CIT preferencje podatkowe są co do zasady oceniane pozytywnie – obniżają wysokość zobowiązania podatkowego, poprawiają wynik po opodatkowaniu oraz zwiększają atrakcyjność inwestycji. W ramach mechanizmu GloBE zależność ta jest znacznie bardziej złożona.

Jak GloBE wpływa na korzyści wynikające z ulg podatkowych?

Celem globalnego podatku minimalnego jest zapewnienie, aby efektywny poziom opodatkowania dużych grup kapitałowych w każdej jurysdykcji nie spadał poniżej ustalonego minimum. W konsekwencji część preferencji podatkowych, które obniżają lokalne zobowiązanie z tytułu CIT, może jednocześnie zwiększać ryzyko powstania podatku wyrównawczego. Oznacza to, że korzyść osiągnięta dzięki zastosowaniu ulgi może zostać częściowo lub nawet całkowicie zniwelowana przez mechanizm GloBE.

Ocena ulg podatkowych w grupach objętych Pillar 2

Nie oznacza to, że ulgi podatkowe tracą przez to na znaczeniu. Zmienia się jednak sposób ich oceny. W przypadku grup objętych zasadami Pillar 2, analiza nie powinna ograniczać się do pytania o oszczędności w podatku CIT. Równie istotne jest ustalenie, jaki wpływ dana preferencja wywrze na efektywną stawkę podatkową w danej jurysdykcji oraz czy obniżenie lokalnego podatku nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku wyrównawczego.

Które preferencje podatkowe wymagają szczególnej analizy na potrzeby GloBE?

Szczególnej analizy wymagają preferencje mające istotny wpływ na poziom opodatkowania, takie jak ulga na działalność badawczo-rozwojową, preferencje IP Box, zwolnienia wynikające z działalności prowadzonej n podstawie decyzji o wsparciu lub na terenie specjalnych stref ekonomicznych. Również dotacje i granty, odliczenia inwestycyjne oraz inne instrumenty zmniejszające obciążenia podatkowe. Znaczenie ma przy tym nie tylko wartość preferencji, ale także sposób jej ujęcia dla celów rachunkowych i podatkowych. Może on wpływać na kalkulację efektywnej stawki podatkowej zgodnie z zasadami GloBE.

Współpraca zespołów podatkowych i GloBE jako warunek prawidłowych rozliczeń

Istotnym wyzwaniem organizacyjnym jest również zapewnienie właściwej współpracy pomiędzy zespołami odpowiedzialnymi za korzystanie z ulg podatkowych a osobami przygotowującymi kalkulację GloBE. W wielu przedsiębiorstwach są to odrębne funkcje. Zespół zajmujący się ulgą B+R koncentruje się na kwalifikacji kosztów i dokumentowaniu działalności badawczo-rozwojowej. Zespół odpowiedzialny za GloBE analizuje efektywną stawkę podatkową na poziomie całej jurysdykcji. Brak odpowiedniej koordynacji pomiędzy nimi może prowadzić do nieuwzględnienia wpływu preferencji podatkowych na wysokość podatku wyrównawczego.

Planowanie inwestycji po wejściu w życie globalnego podatku minimalnego

Kolejnym praktycznym aspektem jest planowanie nowych inwestycji. Dotychczas decyzje dotyczące lokalizacji projektów opierały się przede wszystkim na analizie nominalnej stawki CIT, dostępności ulg podatkowych, kosztów pracy, infrastruktury czy stabilności otoczenia regulacyjnego. W przypadku grup objętych GloBE konieczne jest uwzględnienie dodatkowego elementu, jakim jest wpływ zachęt inwestycyjnych na globalną kalkulację podatku minimalnego. Może się okazać, że preferencja pozostanie uzasadniona z perspektywy biznesowej, ale jej rzeczywista wartość ekonomiczna będzie niższa niż wynikałoby z obniżenia lokalnego podatku dochodowego.

GloBE Impact Assessment – analiza wpływu ulg podatkowych

Zasadne jest przygotowanie odrębnej analizy wpływu preferencji podatkowych na rozliczenia GloBE (GloBE impact assessment). Powinna ona obejmować identyfikację wszystkich istotnych ulg i zwolnień funkcjonujących w danej jurysdykcji, ocenę ich wpływu na podatek bieżący i odroczony, analizę oddziaływania na efektywną stawkę podatkową oraz określenie danych niezbędnych do prawidłowego ujęcia tych preferencji w kalkulacji GloBE.

Wieloletnia perspektywa oceny ulg podatkowych w GloBE

Należy też pamiętać, że skutki stosowania ulg podatkowych powinny być oceniane w perspektywie wieloletniej. Wiele preferencji ma charakter rozłożony w czasie. Ich wpływ na efektywną stawkę podatkową może zmieniać się wraz z przebiegiem inwestycji, poziomem rentowności spółki czy zmianami w strukturze działalności grupy.

Podsumowanie: ulgi podatkowe a podatek wyrównawczy w GloBE

Ulgi i preferencje podatkowa nadal mogą przynosić istotne korzyści ekonomiczne, ale w grupach objętych zasadami GloBE ich efekty powinny być oceniane w szerszym kontekście. Obniżenie lokalnego CIT może prowadzić do powstania obowiązku zapłaty podatku wyrównawczego na poziomie grupy.

Praca zbiorowa ekspertów ICT.