Zakup paliwa za granicą a zasady rozliczenia VAT

Zakup paliwa na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej stanowi częsty element działalności przedsiębiorców prowadzących transport międzynarodowy lub wykorzystujących pojazdy służbowe poza granicami kraju. Z perspektywy podatku VAT tego rodzaju transakcje wymagają szczególnej uwagi, ponieważ ich rozliczenie różni się istotnie od zasad obowiązujących w obrocie krajowym.

Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku prawidłowe ustalenie miejsca opodatkowania oraz konsekwencji wynikających z faktu, że VAT został naliczony zgodnie z przepisami innego państwa członkowskiego.

Miejsce opodatkowania i brak WNT

W przypadku zakupu paliwa tankowanego bezpośrednio do pojazdu na stacji paliw znajdującej się na terytorium innego państwa UE, miejscem opodatkowania jest państwo, w którym paliwo znajduje się w momencie jego dostawy.

Taki zakup nie stanowi wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, ponieważ brak jest przemieszczenia towaru pomiędzy państwami członkowskimi – paliwo jest zużywane w kraju jego zakupu. W konsekwencji transakcja podlega opodatkowaniu jako lokalna dostawa towarów zgodnie z przepisami państwa tankowania.

Brak prawa do odliczenia VAT w Polsce

Z powyższego wynika istotna konsekwencja dla polskiego podatnika. VAT naliczony na fakturze dokumentującej zakup paliwa za granicą:

• nie stanowi podatku naliczonego w rozumieniu polskiej ustawy o VAT,
• nie może zostać odliczony w polskiej deklaracji VAT (JPK_V7).

Oznacza to, że polski mechanizm odliczenia podatku naliczonego nie znajduje zastosowania do podatku zapłaconego w innym państwie członkowskim. W efekcie ujęcie takiego VAT w rozliczeniu krajowym byłoby nieprawidłowe.

Procedura VAT-REF jako sposób odzyskania podatku

Nie oznacza to jednak, że zagraniczny VAT stanowi definitywny koszt po stronie podatnika. Co do zasady możliwe jest jego odzyskanie w procedurze VAT-REF, uregulowanej na poziomie unijnym.

Procedura ta umożliwia ubieganie się o zwrot podatku zapłaconego w innym państwie członkowskim za pośrednictwem administracji podatkowej w Polsce. Wniosek składany jest elektronicznie do właściwego dla podatnika urzędu skarbowego w Polsce i przekazywany przez ten urząd do właściwego państwa zwrotu.

Zwrot przysługuje co do zasady podatnikowi, który:

• nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w państwie zwrotu,
• nie jest tam zarejestrowany dla celów VAT (z zastrzeżeniem określonych wyjątków),
• nie wykonuje tam czynności opodatkowanych,
• prowadzi działalność gospodarczą dającą prawo do odliczenia podatku w kraju siedziby.

Termin na złożenie wniosku upływa 30 września roku następującego po roku, którego dotyczy wniosek.

Ograniczenia w zwrocie VAT

Należy przy tym podkreślić, że zakres prawa do zwrotu oceniany jest zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym VAT został naliczony. W praktyce oznacza to, że:

• możliwe są różnice w zasadach odliczenia między krajami UE,
• obowiązywać mogą lokalne ograniczenia (np. w zakresie paliwa do samochodów osobowych),
• spełnienie warunków formalnych może różnić się w zależności od jurysdykcji.

W konsekwencji nie zawsze cały VAT wykazany na fakturze będzie podlegał zwrotowi.

Karty paliwowe – znaczenie kwalifikacji transakcji

Odrębną kategorię stanowią zakupy paliwa realizowane przy użyciu kart paliwowych. W tym przypadku, oprócz miejsca tankowania, kluczowe znaczenie ma również charakter relacji pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w transakcji.

Zgodnie z interpretacją ogólną Ministra Finansów z 15 lutego 2021 r. oraz orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w szczególności w sprawach C‑235/18 Vega International oraz C‑185/01 Auto Lease Holland), nie każda transakcja dokonywana z wykorzystaniem karty paliwowej stanowi dostawę towarów.

Jeżeli rola podmiotu udostępniającego kartę ogranicza się do finansowania lub rozliczania transakcji, a użytkownik karty:

• samodzielnie wybiera miejsce i moment tankowania,
• decyduje o ilości nabywanego paliwa,
• ponosi ekonomiczny ciężar transakcji,

to może się okazać, że dochodzi nie do dostawy towarów, lecz do świadczenia usług.

Konsekwencje dla rozliczeń VAT

Prawidłowa kwalifikacja transakcji kartowych ma istotne znaczenie dla rozliczeń podatkowych. W szczególności wpływa ona na:

• prawo do odliczenia VAT,
• sposób dokumentowania transakcji,
• identyfikację faktycznego dostawcy paliwa.

W praktyce oznacza to, że w części modeli kartowych podatnik może nie nabywać paliwa (towaru) od podmiotu wystawiającego fakturę (a nabywać od niego usługę), co wpływa zarówno na prawo do odliczenia, jak i na sposób ujęcia transakcji w rozliczeniach VAT.

Wniosek

W przypadku standardowego tankowania paliwa na terytorium innego państwa członkowskiego VAT zapłacony za granicą nie podlega odliczeniu w polskiej deklaracji VAT (JPK_V7), lecz może być odzyskany wyłącznie w procedurze VAT-REF, przy czym należy mieć na uwadze wyżej przedstawione sytuacje szczególne

Jednocześnie w przypadku korzystania z kart paliwowych konieczna jest każdorazowa analiza modelu transakcji, ponieważ jej kwalifikacja jako dostawy towarów lub świadczenia usług może wpływać na sposób rozliczenia VAT oraz zakres przysługujących praw podatnika.

Praca zbiorowa ekspertów ICT.