Kluczowe ryzyka i działania dostosowawcze po wprowadzeniu ceł na eksport unijny do USA

W dniu 27 lipca 2025 r. Stany Zjednoczone i Unia Europejska ogłosiły zawarcie nowego porozumienia handlowego. Kończy ono wielomiesięczne negocjacje w zakresie polityki przemysłowej, subsydiów oraz dostępu do rynku. Kluczowym elementem tej umowy jest ustalenie 15-procentowej stawki celnej, która zostanie nałożona na określone grupy towarów eksportowanych z UE na rynek amerykański.

Choć porozumienie dotyczy wybranych kategorii produktów, jego konsekwencje mogą być odczuwalne w wielu sektorach, zwłaszcza wśród międzynarodowych grup kapitałowych. Oprócz wpływu na łańcuchy dostaw i ceny końcowe, nowe warunki handlowe mogą istotnie wpłynąć na zasady ustalania cen transferowych pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Rosnące znaczenie polityki celnej w zarządzaniu ryzykiem TP

Nowe cła oznaczają bezpośredni wzrost kosztów transakcji transgranicznych, szczególnie dla podmiotów amerykańskich importujących towary z UE – w tym dla dystrybutorów, spółek zależnych oraz centrów zakupowych w grupach kapitałowych. W praktyce to właśnie te jednostki będą musiały absorbować podwyższone ceny zakupu wynikające z nałożonych ceł. Może to wpłynąć zarówno na ich marżowość, jak i efektywność całej struktury operacyjnej.

Z perspektywy podatkowej oznacza to potencjalną konieczność rewizji dotychczasowej alokacji funkcji, aktywów i ryzyk w strukturze grupy. Firmy powinny zweryfikować, czy obecne poziomy marż osiąganych przez podmioty amerykańskie pozostają zgodne z zasadą ceny rynkowej (arm’s length principle).

Wzrost kosztów celnych może również zaburzyć ekonomiczną równowagę przyjętych modeli operacyjnych – szczególnie tam, gdzie podmioty unijne pełnią funkcje wytwórcze, a podmioty amerykańskie odpowiadają za sprzedaż i ponoszą ryzyko rynkowe. W efekcie, nie tylko może dojść do konieczności korekt cen transferowych, ale również do przemyślenia struktury dostaw, marż alokowanych w USA oraz zakresu ponoszonych ryzyk. W tym kontekście niezbędna staje się proaktywna analiza wpływu zmian na zgodność z obowiązującą polityką cen transferowych – z uwzględnieniem zwiększonych obciążeń dla jednostek amerykańskich.

Kluczowe obszary do weryfikacji w świetle nowych stawek celnych

Zmiany w polityce celnej wymagają pogłębionej analizy wpływu na funkcjonowanie grup kapitałowych. Rekomendujemy przeprowadzenie przeglądu w następujących obszarach:

• Ocena rentowności transakcji kontrolowanych – czy obecna struktura pozwala utrzymać rynkowy poziom zysku po uwzględnieniu zwiększonych kosztów celnych?
• Analiza obowiązujących umów i modeli rozliczeń – które podmioty ponoszą ekonomiczne skutki ceł i czy dokumentacja kontraktowa to odzwierciedla?
• Przegląd metod wyceny tranakcji – zwłaszcza tam, gdzie wartość celna odbiega od wartości ustalonej na potrzeby podatkowe, co może prowadzić do rozbieżności w raportowaniu,
• Aktualizacja benchmarkingów – czy dane porównawcze należy zaktualizować, biorąc pod uwagę nowy kontekst rynkowy i geograficzny?
• Identyfikacja zmian w łańcuchach dostaw i ich wpływu na profile funkcjonalne spółek w grupie,
• Rozważenie zabezpieczenia nowych warunków transakcyjnych poprzez uprzednie porozumienie cenowe (APA) – w szczególności w sytuacjach długoterminowych kontraktów lub znaczącej ekspozycji celnej na rynku USA.

Reakcja na zmiany regulacyjne – co powinni zrobić podatnicy?

W obecnych warunkach rynkowych przedsiębiorstwa działające transgranicznie powinny nie tylko monitorować zmiany legislacyjne, ale przede wszystkim zadbać o spójną i aktualną strategię zarządzania ryzykiem podatkowym i celnym. Nowe stawki celne to czynnik, który może znacząco wpłynąć na efektywność całego modelu TP – zarówno w ujęciu jednostkowym, jak i grupowym.

Strategiczne znaczenie bieżącej aktualizacji polityki TP

Aktualizacja polityki cen transferowych oraz utrzymanie zgodności z zasadą ceny rynkowej w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym powinny stać się priorytetem działów podatkowych i compliance.

Dla grup kapitałowych operujących na linii USA–UE skutki nowej umowy celnej mogą mieć bezpośredni wpływ na rozliczenia wewnątrzgrupowe, w tym na alokację dochodu, metody wyceny transakcji i strukturę łańcucha wartości.

Autor: Tomasz Gnypek, Junior Tax Consultant