Reorganizacje w grupach kapitałowych, w tym połączenia spółek, są jednym z narzędzi upraszczania struktur i optymalizacji zarządzania. Z perspektywy podatkowej kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy takie działania mogą wpływać na możliwość stosowania preferencji w podatku u źródła (WHT), w tym m.in. zwolnienia dla dywidend.
Stan faktyczny – połączenie w strukturze holdingowej
6 marca 2026 r. DKIS wydał interpretację indywidulną (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.42.2026.1.JF) – sprawa dotyczyła luksemburskiej spółki holdingowej, która planowała przejęcie swojej spółki zależnej. Podmiot przejmowany posiadał od kilku lat – w sposób bezpośredni i nieprzerwany – 100% udziałów w polskich spółkach celowych.
Planowane połączenie miało nastąpić w trybie przejęcia, co oznacza sukcesję uniwersalną – przejście wszystkich praw i obowiązków na spółkę przejmującą. W efekcie tej operacji to właśnie ona stałaby się bezpośrednim udziałowcem polskich spółek.
Kluczowy problem – warunek 24 miesięcznego posiadania udziałów
Wątpliwość podatnika koncentrowała się wokół jednego z podstawowych warunków stosowania preferencyjnej stawki WHT wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania Polska–Luksemburg.
Chodzi o wymóg:
- posiadania co najmniej 10% udziałów,
- przez nieprzerwany okres 24 miesięcy.
Pojawiło się pytanie, czy w wyniku połączenia okres ten nie zostanie „wyzerowany”, co mogłoby skutkować utratą prawa do zastosowania stawki 0% WHT przy wypłacie dywidendy.
Stanowisko KIS – brak przerwania okresu
Dyrektor KIS potwierdził stanowisko podatnika jako prawidłowe. W interpretacji jednoznacznie wskazano, że połączenie przez przejęcie nie wpływa negatywnie na spełnienie warunku dwuletniego posiadania udziałów. Organ podkreślił, że spółka przejmująca wstępuje w sytuację prawną spółki przejmowanej, co oznacza kontynuację wszystkich jej praw i obowiązków podatkowych – tak, jak gdyby od początku była ich stroną.
Znaczenie sukcesji uniwersalnej
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma instytucja sukcesji uniwersalnej uregulowana w Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nią następca prawny przejmuje nie tylko zobowiązania, ale również uprawnienia o charakterze majątkowym, w tym prawo do korzystania z preferencji podatkowych. Organ wyraźnie zaznaczył, że brak jest podstaw do zawężania tej zasady wyłącznie do praw już „zrealizowanych”. Obejmuje ona także sytuacje, w których warunki do zastosowania preferencji są w trakcie „biegu” – jak właśnie dwuletni okres posiadania udziałów.
Brak „nowego nabycia” udziałów
W interpretacji wyraźnie zaakcentowano, że połączenie nie jest traktowane jak sprzedaż czy nowe nabycie udziałów.
W sensie ekonomicznym:
- nie dochodzi do zmiany inwestora,
- nie zostaje zerwana więź właścicielska,
- następuje jedynie kontynuacja zaangażowania kapitałowego w innej formie prawnej.
W konsekwencji okres posiadania udziałów liczony przez spółkę przejmowaną jest kontynuowany przez spółkę przejmującą.
Znaczenie praktyczne dla podatników
W praktyce oznacza to, że połączenie nie jest traktowane jako przerwanie biegu 24 miesięcznego okresu posiadania udziałów. Nie dochodzi do zerwania więzi ekonomicznej pomiędzy inwestorem a spółkami zależnymi – następuje jedynie kontynuacja tej relacji w zmienionej formie prawnej. W konsekwencji okres posiadania udziałów liczony przez spółkę przejmowaną „przechodzi” na spółkę przejmującą, a zatem nie ma potrzeby ponownego „odczekiwania” dwuletniego okresu posiadania udziałów po połączeniu.
Spójność z orzecznictwem
Warto zauważyć, że stanowisko organu wpisuje się w ugruntowaną linię interpretacyjną oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Sądy konsekwentnie wskazują, że warunek nieprzerwanego posiadania udziałów ma charakter materialnoprawny i jako taki podlega sukcesji uniwersalnej. Oznacza to, że reorganizacje, takie jak połączenia czy przekształcenia, co do zasady nie przerywają biegu tego okresu. Przykładowo NSA w wyroku z dnia 1 lipca 2025 r. , sygn. II FSK 1303/22 wskazał, iż w przypadku łączenia podmiotów, zastosowanie znajdzie przepis dotyczący sukcesji praw i obowiązków regulowanych mocą art. 93 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie warto mieć na uwadze, że należy każdorazowo badać całość przesłanek stosowania preferencji WHT – w tym m.in. status rzeczywistego właściciela czy brak sztuczności działań (wykluczenie osiągnięcie korzyści podatkowej).
Podsumowanie
Połączenie spółek – przeprowadzone w modelu sukcesji uniwersalnej – nie powoduje utraty prawa do preferencji w podatku u źródła wynikających z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dwuletni okres posiadania udziałów jest kontynuowany przez następcę prawnego, co w praktyce oznacza zachowanie ciągłości uprawnień do zastosowania zerowej stawki podatkowej mimo zmian strukturalnych.
Praca zbiorowa ekspertów ICT
