Choć GloBE jest często określany jako nowy podatek, w praktyce jego wdrożenie jest przede wszystkim projektem zarządzania danymi. Prawidłowe zastosowanie przepisów wymaga od grupy kapitałowej zgromadzenia, uzgodnienia i udokumentowania informacji stanowiących podstawę kalkulacji efektywnej stawki podatkowej w poszczególnych jurysdykcjach.

GloBE to przede wszystkim projekt zarządzania danymi. Skąd pochodzą dane niezbędne do kalkulacji GloBE?

Największym wyzwaniem jest to, że potrzebne dane nie są zgromadzone w jednym systemie. Wykorzystuje się informacje pochodzące z ksiąg rachunkowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych, kalkulacji CIT, z ewidencji podatku odroczonego, systemów raportowania zarządczego oraz innych źródeł. W grupach międzynarodowych dodatkowym utrudnieniem są różnice w stosowanych standardach rachunkowości, planach kont, zasadach ujmowania zdarzeń gospodarczych korektach konsolidacyjnych czy harmonogramach zamknięcia okresów sprawozdawczych.

Najczęstszy błąd: przekazanie całej odpowiedzialności działowi podatkowemu

Błędem jest oczekiwanie, że dział podatkowy samodzielnie przygotuje wszystkie niezbędne dane do kalkulacji. Jego rolą jest przede wszystkim interpretacja przepisów, identyfikacja wymaganych korekt i ocena ryzyka podatkowego. Jednak dział podatkowy często nie ma bezpośredniego dostępu do wszystkich danych źródłowych. Z kolei dział księgowości posiada informacje finansowe, lecz nie zawsze jest świadomy, które pozycje mają znaczenie dla kalkulacji GloBE. Dział controllingu dysponuje danymi na poziomie grupy, ale często mają one charakter zagregowany. Skuteczne wdrożenie GloBE wymaga ścisłej współpracy tych zespołów, by uniknąć ryzyka błędów i opierania kalkulacji na niezweryfikowanych założeniach.

Dlaczego dane do GloBE należy gromadzić przez cały rok?

Potrzebne informacje powinny być gromadzone systematycznie w trakcie roku podatkowego. Odtworzenie ich po zakończeniu okresu sprawozdawczego może być trudne lub kosztowne. Dotyczy to w szczególności danych dotyczących podatku bieżącego i odroczonego, ulg i preferencji podatkowych, korekt przejściowych, pozycji wyłączonych z kalkulacji GloBE, transakcji wewnątrzgrupowych, reorganizacji, strat oraz różnic pomiędzy wynikiem bilansowym a podatkowym.

Rola właściciela procesu w raportowaniu GloBE

Równie istotne jest jednoznaczne określenie właściciela procesu. Jeżeli odpowiedzialność za poszczególne etapy nie zostanie przypisana konkretnym osobom lub zespołom, łatwo dochodzi do opóźnień, dublowania czynności oraz pominięcia istotnych elementów kalkulacji.

Mapa danych GloBE jako fundament prawidłowej kalkulacji

Dobrą praktyką jest opracowanie mapy danych GloBE. Powinna ona wskazywać, jakie informacje są niezbędne, z jakich systemów pochodzą, kto odpowiada za ich weryfikację, w jakim terminie są dostępne oraz jakie procedury obowiązują przy ich pozyskiwaniu i zatwierdzaniu. Taka mapa może zostać przygotowana zarówno na poziomie lokalnej spółki jak i całej grupy kapitałowej. W przypadku grup, w których jednostka dominująca znajduje się w Polsce, jej opracowanie powinno stanowić jeden z pierwszych etapów wdrożenia zasad GloBE.

Instrukcje dla spółek zależnych i standaryzacja raportowania

Warto również przygotować zwięzłą instrukcję dla spółek zależnych. Taki dokument powinien wskazywać, jakie dane należy gromadzić, które konta i pozycje sprawozdawcze wymagają analizy, jakie korekty mogą mieć znaczenie dla kalkulacji GloBE i kto odpowiada za komunikację z jednostką dominującą. Ujednolicenie sposobu raportowania pozwala ograniczyć ryzyko rozbieżności wynikających z odmiennej interpretacji obowiązków przez poszczególne spółki.

Współpraca z audytorem przy wdrożeniu GloBE

Należy zadbać o zaangażowanie audytora na możliwie wczesnym etapie wdrożenia. Pozwala to zweryfikować kompletność, spójność i jakość danych jeszcze przed rozpoczęciem raportowania. Audyt może pomóc w identyfikacji obszarów wymagających dodatkowej dokumentacji, wskazać zagadnienia budzące wątpliwości interpretacyjne oraz ograniczyć ryzyko sporów z organami podatkowymi lub biegłym rewidentem.

Podsumowanie: skuteczne wdrożenie GloBE wymaga współpracy wielu funkcji

GloBE to nie tylko nowe obowiązki podatkowe. To wyzwanie organizacyjne i informacyjne. Skuteczne wdrożenie wymaga spójnego procesu gromadzenia i weryfikacji danych. Jego brak może sprowadzić do błędów w kalkulacji podatku wyrównawczego i utrudnić obronę przyjętych założeń podczas audytu lub kontroli podatkowej.

Praca zbiorowa ekspertów ICT.