Wdrożenie GloBE jest projektem podatkowo-finansowym, ale jego powodzenie zależy przede wszystkim od procesu i danych. Sama znajomość wzoru na efektywną stawkę podatkową nie wystarczy, jeżeli grupa nie wie, które jednostki podlegają regulacjom, z jakich systemów pobierać informacje, kto odpowiada za korekty i w jaki sposób przygotować GIR oraz rozliczenia lokalne.

Najbardziej użyteczny model wdrożenia nie polega na tworzeniu jednorazowego arkusza. Powinien umożliwić powtórzenie kalkulacji w kolejnym roku, odtworzenie źródeł danych i wyjaśnienie zmian pomiędzy raportowanymi okresami.

Etap 1: ustalenie zakresu GloBE i perymetru grupy

Pierwszym krokiem jest test progu 750 mln euro oraz ustalenie, które jednostki są jednostkami składowymi, a które podlegają wyłączeniu albo szczególnym regułom. Należy uwzględnić zakres konsolidacji, zakłady zagraniczne, podmioty transparentne, joint venture oraz zmiany w strukturze grupy.

Wynik tej analizy powinien zostać zapisany. Nawet jeżeli dana jednostka ostatecznie nie jest uwzględniana w standardowej kalkulacji ETR, warto znać podstawę takiej kwalifikacji, ponieważ może mieć ona wpływ na GIR i pozostałe obowiązki.

Etap 2: mapa odpowiedzialności i kalendarz

GloBE angażuje podatki, księgowość, sprawozdawczość, konsolidację, ceny transferowe i systemy IT. W praktyce trzeba wyznaczyć właściciela procesu oraz osoby odpowiedzialne za poszczególne pakiety danych. Równie ważne jest wskazanie, kto zatwierdza korekty i kto odpowiada za kontakt z centralą, audytorem oraz organem podatkowym.

Kalendarz powinien uwzględniać terminy ustawowe dla GIR, zawiadomień i zeznań, ale także wcześniejsze terminy grupowe. Jeżeli centrala potrzebuje danych kilka miesięcy przed polskim terminem, proces lokalny musi być zaplanowany pod tę datę, a nie wyłącznie pod ustawowy deadline.

Etap 3: mapa danych i uzgodnienie definicji

Następnie należy przypisać każdą istotną kategorię danych do konkretnego źródła. Mogą to być księga główna, pakiet konsolidacyjny, kalkulacja CIT, rejestr podatku odroczonego, CbCR, system środków trwałych, dane kadrowe albo zestawienia cen transferowych.

Samo wskazanie systemu nie wystarcza. Trzeba jeszcze ustalić, czy dana pozycja odpowiada definicji GloBE i jakie korekty są potrzebne. Przykładowo podatek odroczony z raportu finansowego może wymagać ograniczenia stawki lub wyłączenia określonych pozycji, a wynik księgowy może wymagać korekt przewidzianych w ustawie.

Etap 4: weryfikacja bezpiecznych przystani i uproszczeń

Przed pełną kalkulacją warto sprawdzić, czy dla danej jurysdykcji można zastosować właściwą bezpieczną przystań. Dla tymczasowej bezpiecznej przystani CbCR ustawa przewiduje trzy alternatywne testy dotyczące m.in. poziomu uproszczonej ETR, progu de minimis lub relacji zysku do substratu majątkowo-osobowego.

Uproszczenie nie powinno być przyjmowane bez weryfikacji jakości i kwalifikacji danych CbCR. Wynik testu oraz źródła danych warto zachować jako element dokumentacji procesu.

Etap 5: kalkulacja testowa i analiza różnic

Próbna kalkulacja pozwala sprawdzić nie tylko potencjalną kwotę podatku wyrównawczego. Ujawnia również brakujące pola, ręczne obejścia, rozbieżności pomiędzy systemami oraz pozycje wymagające interpretacji. Najlepiej przeprowadzić ją na rzeczywistych danych za zamknięty okres, ponieważ dane testowe rzadko pokazują problemy występujące przy konsolidacji i podatku odroczonym.

Wynik testu powinien obejmować listę różnic i decyzji: które korekty zostały przyjęte, kto je zatwierdził, jakie założenia wymagają potwierdzenia oraz jakie dane trzeba będzie zbierać wcześniej w kolejnym cyklu.

Etap 6: przełożenie kalkulacji na GIR i polskie zeznania

Kalkulacja i raportowanie powinny być projektowane razem. GIR wymaga danych o strukturze grupy, jurysdykcjach, zastosowanych bezpiecznych przystaniach oraz elementach kalkulacji GloBE. Z kolei polskie formularze GLB-D1, GLB-I1 i GLB-U1 służą rozliczeniu odpowiednich podatków wyrównawczych.

Jeżeli dane są przygotowywane wyłącznie „pod model”, może się okazać, że brakuje informacji wymaganej w formularzu albo że nie da się prześledzić, z której części kalkulacji pochodzi raportowana wartość. Dlatego struktura plików roboczych powinna od początku uwzględniać docelowe raportowanie.

Etap 7: dokumentacja i kontrola zmian

Na koniec trzeba określić standard archiwizacji. W dokumentacji powinny pozostać źródła danych, wersje kalkulacji, opis korekt, wybory dokonywane na gruncie ustawy, wyniki testów safe harbour oraz potwierdzenia dotyczące sposobu złożenia GIR i zawiadomień.

Dobrze zaprojektowany proces powinien również wskazywać, co dzieje się po korekcie sprawozdania, CIT albo danych przesłanych przez centralę. GloBE nie kończy się w dniu pierwszego wyliczenia; korekty wcześniejszych danych mogą wymagać ponownej oceny ETR i obowiązków raportowych.

Podsumowanie

Gotowość do GloBE oznacza przede wszystkim powtarzalny proces: prawidłowy perymetr grupy, właścicieli danych, udokumentowane źródła, testy Safe Harbour, kalkulację próbną i połączenie modelu z GIR oraz lokalnymi zeznaniami. Tak zbudowany proces można kontrolować i odtwarzać w kolejnych latach.

Praca zbiorowa ekspertów ICT.