Odsetki od pożyczek od podmiotów powiązanych to ukryte zyski w estońskim CIT – nawet gdy transakcja jest rynkowa. Kolejny wyrok na niekorzyść podatników

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 lutego 2026 r. (I SA/Łd 598/25) wpisuje się w coraz bardziej restrykcyjną linię interpretacyjną dotyczącą kwalifikacji odsetek od finansowania wewnątrzgrupowego na gruncie estońskiego CIT. Sąd jednoznacznie opowiedział się za prymatem wykładni literalnej przepisów i potwierdził stanowisko organu podatkowego, zgodnie z którym odsetki od pożyczek od podmiotów powiązanych stanowią ukryte zyski – niezależnie od ich gospodarczego uzasadnienia czy rynkowego charakteru.

Tło sprawy – spółka deweloperska finansowana pożyczkami grupowymi

Sprawa dotyczyła spółki deweloperskiej, która – jeszcze przed wejściem w estoński CIT – finansowała swoją działalność inwestycyjną pożyczkami od podmiotu powiązanego. Po przejściu na ryczałt od dochodów spółek (od 2024 r.) kontynuowała ten model finansowania, wskazując m.in. że:

  • pożyczki miały realne uzasadnienie biznesowe,
  • środki były przeznaczane wyłącznie na działalność operacyjną,
  • odsetki ustalano na warunkach rynkowych,
  • finansowanie nie służyło dystrybucji zysku.

Spółka argumentowała, że w takich okolicznościach odsetki nie powinny być uznawane za ukryte zyski (o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT), ponieważ brak jest związku z prawem do udziału w zysku

Stanowisko organu i sądu – literalizm ponad ekonomią

Dyrektor KIS, a następnie WSA w Łodzi, nie podzielili tej argumentacji. Kluczowe znaczenie przypisano literalnemu brzmieniu przepisów art. 28m ustawy o CIT.

Sąd wskazał, że:

  • katalog ukrytych zysków obejmuje m.in. odsetki od pożyczek udzielonych przez podmioty powiązane,
  • ustawodawca wyraźnie rozróżnił kwotę pożyczki (neutralną) i jej koszty (odsetki, prowizje itd.),
  • wyłączenie z ukrytych zysków dotyczy jedynie zwrotu kapitału, a nie odsetek,
  • przepisy nie uzależniają kwalifikacji od warunków rynkowych ani celu gospodarczego transakcji.

Kluczowy problem: „związek z prawem do udziału w zysku”

Spółka próbowała oprzeć swoją argumentację na tezie, że ukryty zysk musi być powiązany z prawem do udziału w zysku. WSA formalnie potwierdził tę konstrukcję, jednak w praktyce uznał, że:

  • w przypadku odsetek od finansowania od podmiotów powiązanych,
  • ustawodawca domyślnie traktuje je jako świadczenia o takim charakterze,
  • a przepis art. 28m ust. 4 pkt 3 CIT przesądza o ich opodatkowaniu.

Oznacza to istotne ograniczenie znaczenia argumentów funkcjonalnych i ekonomicznych.

Znaczenie wyroku – konsekwencje dla podatników na estońskim CIT

  1. Odsetki od pożyczek od podmiotów powiązanych → zawsze opodatkowane ryczałtem
  • bez względu na rynkowość,
  • bez względu na cel finansowania,
  • bez względu na moment zawarcia umowy pożyczki.
  1. Ryzyko opodatkowania także przy cash poolingu i finansowaniach dłużnych od podmiotów powiązanych

Mechanizm dotyczy nie tylko klasycznych pożyczek, ale także:

  • cash poolingu,
  • obligacji,
  • dopłat odsetkowych,
  • refinansowania wewnątrzgrupowego.
  1. Praktyczne „wygaszanie” możliwości korzystania z finansowania grupowego

Dla wielu spółek – zwłaszcza kapitałochłonnych branż (deweloperskiej, produkcyjnej, automotive, IT) – może to oznaczać konieczność:

  • restrukturyzacji finansowania,
  • przeniesienia źródeł finansowania poza grupę,
  • renegocjacji istniejących umów.
  1. Brak znaczenia celu pożyczki jest sprzeczny z logiką estońskiego CIT

Idea systemu zakładała neutralność dla transakcji gospodarczych, a opodatkowanie miało obejmować „wypłaty substytucyjne”.

Odsetki od finansowania operacyjnego trudno uznać za substytut dywidendy.

Jednak ustawowe brzmienie jest jednoznaczne – a sądy, jak widać, trzymają się literalizmu.

Podsumowanie

Wyrok WSA w Łodzi potwierdza niekorzystny dla podatników kierunek interpretacyjny: odsetki od pożyczek od podmiotów powiązanych są traktowane jako ukryte zyski niemal automatycznie. Podejście to znacząco ogranicza atrakcyjność estońskiego CIT w grupach kapitałowych i podważa neutralność podatkową finansowania wewnętrznego.

Praca zbiorowa ekspertów ICT

Zobacz także

Opłaty za korzystanie z dróg płatnych (ang. toll charges) stanowią istotny element kosztów w branży transportowej. W praktyce pojawia się...
Kontrola cen transferowych w 2026 r. nie ma już charakteru incydentalnego ani reaktywnego. Kierunek działań administracji skarbowej jest wyraźny: mniej...
Projekt UDER107 wprowadza szereg zmian w obszarze raportowania cen transferowych, które w pierwszej kolejności dotyczą dokumentacji cen transferowych oraz odpowiedzialności...