Kwalifikowany krajowy podatek wyrównawczy (QDMTT) jest mechanizmem opodatkowania wyrównawczego. Jego znaczenie polega na tym, że podatek odnoszący się do nisko opodatkowanego dochodu osiąganego w Polsce może zostać pobrany w Polsce, zanim odpowiedni dochód zostanie objęty mechanizmami działającymi w innych jurysdykcjach.

QDMTT nie jest jednak dodatkową stawką CIT nakładaną automatycznie na spółkę korzystającą z ulgi, zwolnienia albo preferencji. Najpierw trzeba ustalić jurysdykcyjny kwalifikowany dochód, skorygowane podatki kwalifikowane i efektywną stawkę podatkową (ETR), a następnie zastosować pozostałe elementy kalkulacji przewidziane w GloBE.

Nominalne 19% CIT nie przesądza o ETR dla GloBE

Polska podstawowa stawka CIT jest wyższa od minimalnej stawki GloBE wynoszącej 15%, ale to nie wystarcza do wniosku, że krajowy podatek wyrównawczy nie wystąpi. ETR jest ilorazem skorygowanych podatków kwalifikowanych i jurysdykcyjnego kwalifikowanego dochodu netto. Oba elementy powstają po zastosowaniu reguł odmiennych od klasycznego rozliczenia CIT.

Po stronie dochodu punktem wyjścia jest wynik księgowy odpowiednio korygowany dla celów GloBE. Po stronie podatków kwalifikowanych analizuje się nie tylko podatek bieżący, lecz również określone pozycje podatku odroczonego oraz korekty przypisania podatków. Dlatego wynik z deklaracji CIT-8 nie stanowi samodzielnej podstawy do wyliczenia ETR.

Kalkulacja jest zasadniczo jurysdykcyjna, a nie spółkowa

Efektywna stawka podatkowa jest co do zasady obliczana dla jednostek składowych grupy zlokalizowanych w tej samej jurysdykcji. Jeśli grupa posiada w Polsce kilka spółek, oddział lub inne jednostki objęte zakresem ustawy, ich kwalifikowany dochód i podatki są analizowane w ramach polskiej jurysdykcji, z zastrzeżeniem reguł szczególnych przewidzianych dla określonych kategorii jednostek.

To istotna różnica względem lokalnego CIT. Spółka korzystająca ze zwolnienia może obniżać jurysdykcyjny ETR, podczas gdy inna polska jednostka grupy wykazuje wysoki poziom podatków kwalifikowanych. Ostateczny wynik wymaga więc mapy wszystkich jednostek objętych kalkulacją dla Polski.

ETR poniżej 15% nie jest jeszcze pełną kwotą QDMTT

Jeżeli jurysdykcyjna ETR jest niższa od minimalnej stawki 15%, powstaje procent podatku wyrównawczego odpowiadający różnicy między 15% a ETR. Dalsza kalkulacja uwzględnia jednak m.in. nadwyżkę zysku po wyłączeniu opartym na substracie majątkowo-osobowym (SBIE). W określonych przypadkach znaczenie mogą mieć również wyłączenie de minimis, bezpieczne przystanie i dodatkowy podatek wyrównawczy wynikający z korekt dotyczących wcześniejszych okresów.

Dlatego komunikat „ETR spadł poniżej 15%, więc trzeba dopłacić różnicę do 15% od całego zysku” jest uproszczeniem. Prawidłowa kalkulacja wymaga przejścia przez pełną sekwencję reguł właściwych dla krajowego podatku wyrównawczego.

Ulgi, PSI i SSE trzeba oceniać w modelu GloBE, a nie izolowanie

Zwolnienia dochodów w Polskiej Strefie Inwestycji lub na podstawie historycznych zezwoleń strefowych mogą obniżać bieżące obciążenie CIT. Podobnie określone ulgi podatkowe wpływają na wysokość podatku dochodowego. Ich wpływ na GloBE zależy jednak od charakteru instrumentu, sposobu jego ujęcia i pozostałych danych jurysdykcyjnych.

Analiza powinna zatem pokazywać co najmniej dwa wyniki: efekt preferencji w klasycznym CIT oraz efekt po uwzględnieniu zasad GloBE i QDMTT. Dopiero takie zestawienie pozwala ocenić rzeczywistą korzyść podatkową w grupie objętej minimalnym opodatkowaniem.

Podatek odroczony może istotnie zmienić wynik

Reguły GloBE przewidują odrębne zasady ujmowania podatku odroczonego w skorygowanych podatkach kwalifikowanych. W uproszczeniu pozycje podatku odroczonego mogą zostać uwzględnione do poziomu minimalnej stawki 15%, ale ustawa zawiera liczne wyłączenia i mechanizmy korekt. Dla części rezerw znaczenie ma również zasada ponownego ujęcia, jeżeli nie zostaną rozwiązane i zapłacone w przewidzianym okresie.

Z tego powodu kalkulacja QDMTT powinna być uzgadniana z osobami odpowiedzialnymi za sprawozdawczość i podatek odroczony. Sama tabela podatku bieżącego nie daje pełnego obrazu skorygowanych podatków kwalifikowanych.

QDMTT to także obowiązek deklaracyjny

Ministerstwo Finansów opublikowało formularz GLB-D1 dotyczący zeznania o wysokości krajowego podatku wyrównawczego. Oznacza to, że projekt GloBE powinien obejmować nie tylko model kalkulacyjny, ale również przygotowanie danych w sposób pozwalający na ich wykorzystanie w polskim rozliczeniu.

Przed pierwszym zamknięciem procesu warto uzgodnić, kto odpowiada za kalkulację jurysdykcyjną, kto zatwierdza korekty, w jaki sposób wynik zostanie powiązany z GIR oraz kto odpowiada za złożenie zeznania i zapłatę podatku.

Podsumowanie

QDMTT wymaga odrębnej kalkulacji opartej na regułach GloBE. Nominalna stawka CIT nie przesądza o wyniku, a ETR trzeba obliczyć na poziomie właściwej jurysdykcji z uwzględnieniem kwalifikowanego dochodu, podatków kwalifikowanych, podatku odroczonego, SBIE i dostępnych uproszczeń.

ICT wspiera grupy w kalkulacji polskiego ETR i QDMTT, weryfikacji danych źródłowych oraz analizie wpływu ulg, zwolnień i podatku odroczonego na wynik GloBE.