Uprzednie porozumienie cenowe (ang. Advance Pricing Arrangement, APA) to instrument, pomiędzy podatnikiem a KAS, potwierdzający, że cena transferowa transakcji kontrolowanej została ustalona na warunkach rynkowych, czyli takich które ustaliłyby podmioty niepowiązane. APA ma formę decyzji administracyjnej wydawanej przez Szefa KAS i obowiązuje maksymalnie do 5 lat podatkowych. APA służy przede wszystkim do skutecznego zarządzania ryzykiem podatkowym w cenach transferowych.

W 2021 roku padł rekord zawartych APA wynoszący 101 porozumień, w tym 96 jednostronnych (dla transakcji kontrolowanych zawartych wyłącznie pomiędzy krajowymi podmiotami powiązanymi), 5 dwustronnych (pomiędzy krajowym a zagranicznym podmiotem powiązanym) oraz żadnego porozumienia wielostronnego (dla więcej niż jednym właściwym organem zagranicznym).

W I kwartale 2022 roku nastąpił znaczny spadek zawartych APA – jedynie 14 porozumień jednostronnych. Natomiast dane za pierwsze 6 miesięcy 2022 roku to już 43 zawarte porozumienia cenowe, co bezpośrednio może świadczyć o możliwości powtórzenia rekordu zawartych APA z 2021 roku.

Możliwość skorzystania z uprzednich porozumień cenowych istnieje w Polsce od 2006 roku, a łącznie zawarto 242 APA, z czego duża większość to porozumienia jednostronne – 215. Istotnym czynnikiem w kształtowaniu się zawierania APA są ciągłe zmiany legislacyjne, ale także średni czas wydawania – dla wniosków jednostronnych to minimalnie 5 miesięcy a średnio 20 miesięcy (statystyki aktualne na dzień 31 grudnia 2021 r.). W porównaniu do danych dotyczących 2020 roku średni czas rozpatrywania wniosku o APA wydłużył się aż o 8 miesięcy. W takim przypadku podatnik ponosi, nie tylko koszt wystąpienia z wnioskiem o uprzednie porozumienia cenowe, ale też sporządzenia dokumentacji cen transferowych za okres pomiędzy złożeniem wniosku a zawarciem APA. Jednocześnie Ministerstwo Finansów podaje, że na rozstrzygniecie oczekuje 383 prowadzonych spraw.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów

Najczęściej wybieraną metodą ustalania ceny transferowej względem APA, jest niezmiennie metoda marży transakcyjnej netto w liczbie 179 wydanych APA. Niewielki odsetek w APA stanowią: metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej (34 APA), metoda koszt plus i podziału zysku – po 11 porozumień. Natomiast dla metody ceny odsprzedaży nie wydano żadnej APA (wynika to ze specyfiki zastosowania tej metody).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów

W nawiązaniu do typu transakcji kontrolowanej aż 105 APA dotyczy zakupu usług przez podmiot krajowy, a 80 porozumień sprzedaży dóbr materialnych (do i poza Polskę).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów

Opracowano na podstawie:

• Ustawa z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych (Dz.U. 2019 poz. 2200)
• https://www.podatki.gov.pl/media/8428/statystyki-apa-na-30-czerwca-2022-roku-1.pdf [dostęp: 02.08.2022]
• https://www.podatki.gov.pl/media/8115/statystyki-apa-31-12-2021.pdf [dostęp: 02.08.2022].

Autor: Marta Kiryczuk – Konsultant podatkowy